خالد الجابر، مدیر اجرایی شورای امور جهانی خاورمیانه، در گفت‌وگو با خبرگزاری آنادولوی ترکیه، با اشاره به ادامه تنش‌ها میان ایران و ایالات متحده آمریکا هشدار داد که نبود پیشرفت ملموس در مذاکرات دو کشور، خطر ازسرگیری درگیری‌های نظامی در منطقه را همچنان حفظ کرده است.
الجابر ضمن بررسی آخرین تحولات منطقه، درباره مذاکرات ایران و آمریکا، توافق دفاعی مکه میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان، روابط امنیتی کشورهای خلیج با واشنگتن و اظهارات مقامات اسرائیلی علیه قطر اظهارنظر کرد.
وی با اشاره به شرایط نامشخص منطقه اظهار داشت: ما در شرایطی قرار داریم که نه جنگ است و نه صلح؛ اگر آمریکا و ایران نتوانند به توافق برسند، احتمال دارد جنگ بار دیگر آغاز شود.
مدیر اجرایی این اندیشکده مستقر در قطر، با اشاره به تلاش‌های میانجی‌گرانه پاکستان و پیوستن قطر به این روند، تأکید کرد که پافشاری تهران و واشنگتن بر مواضع کنونی خود، دستیابی به توافق را دشوار کرده است.
الجابر تصریح کرد: طرفین بر دیدگاه‌های خود اصرار دارند و از اهرم‌های فشار در اختیارشان استفاده می‌کنند.
وی همچنین با اشاره به ورود حوثی‌ها به درگیری‌ها و ایجاد اختلال در عبور کشتی‌ها از تنگه باب‌المندب اظهار داشت که این تحولات بر پیچیدگی بحران‌های منطقه افزوده است.
الجابر تأکید کرد که ادامه تنش‌ها، کشورهای منطقه را از نظر سیاسی، نظامی، امنیتی و اقتصادی تحت فشار قرار داده و موجب فرسایش توان آن‌ها شده است.
احتمال گسترش توافق دفاعی مکه و پیوستن قطر
مدیر اجرایی شورای امور جهانی خاورمیانه در بخش دیگری از این گفت‌وگو، توافق دفاعی مکه میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان را اقدامی مهم برای تقویت همکاری‌های امنیتی و دستیابی به رویکردی مشترک در برابر تهدیدهای منطقه‌ای ارزیابی کرد.
وی با اشاره به استقبال قطر، بحرین و کویت از این ابتکار اظهار داشت: هماهنگی میان سه کشور بزرگ منطقه، یعنی عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان، ایجاد دیدگاهی مشترک درباره تهدیدها و دستیابی به تفاهم در زمینه امنیت و ثبات، اهمیت زیادی دارد؛ این گامی است که شایسته حمایت و پیگیری است.
وی همچنین احتمال داد که توافق دفاعی مکه در آینده با مشارکت کشورهای دیگر گسترش یابد و به یک سازوکار امنیتی منطقه‌ای تبدیل شود.
الجابر در این خصوص تصریح کرد: معتقدم اگر چتر ایجادشده در چارچوب ائتلاف مکه در آینده گسترش یابد و به یک ساختار منطقه‌ای تبدیل شود، قطر از اولین کشورهایی خواهد بود که به آن می‌پیوندند.
وی افزود که امکان ایجاد شبکه‌ای فراگیرتر از همکاری‌های امنیتی میان کشورهای عضو توافق مکه و سایر کشورهای عربی و حوزه خلیج وجود دارد.
تداوم مشارکت امنیتی کشورهای خلیج با آمریکا
الجابر در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر درگیری‌های اخیر بر اعتماد کشورهای خلیج به تضمین‌های امنیتی واشنگتن اظهار داشت که به باور او، مشارکت راهبردی این کشورها با ایالات متحده آمریکا همچنان ادامه خواهد یافت.
وی همچنین با اشاره به پیامدهای بسته‌شدن تنگه هرمز برای اقتصاد جهانی، چین را از جمله کشورهایی دانست که بیشترین تأثیر را از اختلال در تردد دریایی این مسیر پذیرفته است. الجابر افزود که پکن با وجود آسیب‌های ناشی از این وضعیت، نتوانسته نقش تعیین‌کننده‌ای در متوقف‌کردن جنگ ایفا کند.
شورای امور جهانی خاورمیانه، اندیشکده‌ای مستقل مستقر در قطر است که در زمینه مسائل سیاسی، امنیتی و اجتماعی‌اقتصادی خاورمیانه و شمال آفریقا فعالیت پژوهشی دارد.
