تداوم جنگ در خاورمیانه علاوه بر مختل کردن تولید و صادرات نفت در کشورهای منطقه، مسیرهای اصلی انتقال نفت از خلیج و مسیرهای جایگزین در دریای سرخ را نیز تحت تأثیر قرار داده است. کاهش جریان نفت از این مسیرها، همزمان با افزایش خطرات حملونقل دریایی، فشار بیشتری بر عرضه جهانی وارد کرده و قیمت نفت را افزایش داده است.
تولید نفت خام عربستان در ماه آگوست به ۶.۲۴ میلیون بشکه در روز کاهش یافت که بر اساس دادههای ارائهشده مستقیم ریاض به اوپک، پایینترین سطح گزارششده این کشور از سال ۱۹۹۰ تاکنون را ثبت کرد.
تولید عربستان در آگوست حدود ۱.۹ میلیون بشکه در روز نسبت به رقم ۸.۱ میلیون بشکهای جولای کاهش یافت. این رقم در حالی ثبت شد که تولید نفت خام عربستان در ژوئن ۷.۱ میلیون بشکه در روز بود و در جولای افزایش قابلتوجهی را تجربه کرده بود.
این کاهش تولید در شرایطی رخ داد که عربستان و دیگر اعضای اوپکپلاس برای افزایش تولید در ماه آگوست برنامهریزی کرده بودند.
اختلال در مسیرهای صادراتی
پیامدهای جنگ به منطقه درگیری مستقیم محدود نماند و مسیرهای انتقال نفت در خلیج و دریای سرخ را نیز تحت تأثیر قرار داد.
افزایش ناامنی در اطراف تنگه هرمز و دشوارتر شدن استفاده از مسیرهای سنتی کشتیرانی در خلیج، باعث شد عربستان بیش از گذشته به زیرساختهای صادراتی خود در سواحل غربی متکی شود و بندر ینبع در دریای سرخ را در این میان در کانون توجه قرار دهد.
با این حال، مسیر دریای سرخ نیز از پیامدهای درگیری در امان نماند. حوثیهای یمن در ۲۰ جولای از اعمال محاصره دریایی علیه عربستان خبر دادند و این اقدام را جبههای جدید در درگیری میان ایران و آمریکا توصیف کردند.
حوثیها پس از آن مدعی شدند به کشتیهای مرتبط با عربستان و تأسیسات انرژی این کشور، از جمله زیرساختهای اطراف ینبع و پالایشگاه جازان، حمله کردهاند. در پی افزایش خطر حملات، برخی نفتکشها برای کاهش احتمال هدف قرار گرفتن، سیگنال سامانه شناسایی خودکار را خاموش کردند.
دادههای رهگیری کشتیها نیز از کاهش شدید جریان صادرات نفت از دریای سرخ در ماه آگوست حکایت کرد. شرکت وورتکسا بارگیری نفت خام و میعانات عربستان از ینبع را در این ماه ۳.۲ میلیون بشکه در روز برآورد کرد، در حالی که شرکت کپلر این رقم را ۱.۵ میلیون بشکه در روز برآورد کرد. هر دو برآورد، پایینترین سطح ششماهه بارگیری از این بندر را نشان دادند.
تردد شناورها از تنگه هرمز نیز کاهش یافت. بر اساس دادههای اولیه رهگیری کشتیها، روز چهارشنبه تنها ۷ شناور از این آبراه عبور کردند، در حالی که میانگین ۱۰ روزه تردد شناورها ۱۴ فروند ثبت شد.
با وجود کاهش تولید، عربستان در ماه آگوست ۷.۱ میلیون بشکه نفت در روز به بازار عرضه کرد. این رقم که بر اساس ارتباط مستقیم عربستان با اوپک ارائه شد، بهمراتب بیشتر از تولید گزارششده ۶.۲۴ میلیون بشکهای این کشور بود.
افزایش قیمت نفت و فشار بر بازارها
اختلال همزمان در تولید و مسیرهای صادراتی نفت، عرضه جهانی را محدودتر کرد و قیمتها را افزایش داد. قیمت نفت برنت در این هفته، همزمان با ازسرگیری درگیری میان آمریکا و ایران و افزایش حملات به کشتیرانی، از ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد و نگرانیها درباره عرضه نفت از خاورمیانه را افزایش داد.
تا ساعت ۰۸:۰۰ به وقت گرینویچ روز جمعه، معاملات آتی نفت برنت در حدود ۱۰۶ دلار در هر بشکه و نفت وست تگزاس اینترمدیت در حدود ۱۰۱ دلار معامله شد. قیمت نفت در مقیاس هفتگی نیز حدود ۱۰ درصد افزایش یافت.
در همین حال، قیمت گازوئیل در آمریکا روز جمعه برای نخستین بار از ۶ دلار در هر گالن عبور کرد و به ۶.۰۵ دلار رسید. این رقم بر اساس دادههای انجمن خودرو آمریکا ثبت شد.
افزایش قیمت انرژی همچنین بازارهای مالی را تحت تأثیر قرار داد. شاخصهای اصلی سهام آسیا روز جمعه در ادامه روند کاهشی والاستریت افت کردند و قیمت نفت نیز به روند صعودی خود ادامه داد.
شاخص نیکی ۲۲۵ ژاپن ۲.۸ درصد، شاخص کوسپی کره جنوبی ۲.۳ درصد، شاخص هنگسنگ هنگکنگ ۰.۸ درصد، شاخص شانگهای کامپوزیت چین ۱.۸ درصد و شاخص S&P/ASX 200 استرالیا ۱.۲ درصد کاهش یافتند.
افزایش قیمت انرژی همچنین فشارهای تورمی را بیشتر کرد. قیمتهای تولیدکننده در آمریکا در ماه آگوست نسبت به سال گذشته ۵.۴ درصد افزایش یافت، در حالی که این رقم در جولای ۴.۸ درصد بود.
بازده اوراق خزانهداری آمریکا نیز در سطحی بالاتر از پیش از جنگ باقی ماند و نگرانیها درباره افزایش قیمت انرژی، تورم و رشد بدهی دولت آمریکا را افزایش داد.
تلاشهای دیپلماتیک برای حفظ مسیرهای کشتیرانی
در همین حال، تلاشهای دیپلماتیک بر حفظ مسیرهای انتقال انرژی متمرکز شد. ایران و کشورهای حوزه خلیج قرار است روز دوشنبه در عمان درباره ترتیبات موقت برای مدیریت کشتیرانی از تنگه هرمز گفتوگو کنند.
همزمان، تحولات نظامی در سواحل غربی یمن نیز با سرعت ادامه یافت و گزارشهای رسانهای از پیشروی حوثیها در چند جبهه به سمت مناطقی در نزدیکی مخا و تنگه بابالمندب حکایت کردند.
اختلال همزمان در تولید نفت، مسیر دریای سرخ و تنگه هرمز، فشار بر صنعت جهانی نفت را افزایش داده است و ادامه درگیریها و خطرات مرتبط با کشتیرانی میتواند قیمت نفت خام را همچنان در سطوح بالا نگه دارد.
