رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، هشدار داد که جهان با بحرانی عمیق در حوزه قدرت و جهتگیری مواجه است و با افزایش تنشهای جهانی، خواستار تعهد مجدد به دیپلماسی، گفتوگو و همکاری مبتنی بر قواعد شد.
اردوغان روز جمعه ۱۷ آوریل در سخنرانی افتتاحیه مجمع دیپلماسی آنتالیا ۲۰۲۶ (ADF2026) تأکید کرد که درگیریها در مناطق مختلف، از غزه تا اوکراین، نشاندهنده ناکارآمدی سازوکارهای موجود جهانی و ضرورت فوری اصلاحات و اقدام جمعی است.
این مجمع سهروزه با شعار «طراحی فردا با مدیریت عدم قطعیتها» در جنوب ترکیه برگزار شد و رهبران جهان و مقامهای ارشد را برای بررسی افزایش بیثباتی ژئوپلیتیکی و تحولات نظام جهانی گرد هم آورد.
هشدار درباره بحران جهانی
رئیسجمهور ترکیه اظهار داشت که نظام بینالملل نهتنها در حال تغییر توازن قدرت است، بلکه با بحران عمیقتری در جهتگیری روبهرو است و جهان به آستانهای جدی و خطرناک رسیده است.
وی نهادهای جهانی را به دلیل ناتوانی در تحقق عدالت و حفاظت از غیرنظامیان مورد انتقاد قرار داد و گفت سازوکارهایی که مأمور صیانت از حقوق بشر هستند، در برابر نقضهای گسترده اغلب ناکارآمد و بیتفاوت باقی میمانند.
اردوغان این وضعیت را بحرانی اخلاقی و وجودی توصیف کرد و به درگیریها در سوریه، غزه، کرانه باختری و لبنان بهعنوان نشانههایی از ناکارآمدی ساختاری اشاره کرد.
اردوغان با طرح این پرسش که چگونه میتوان به نظامی اعتماد کرد که قادر به جلوگیری از رنج غیرنظامیان و خشونت گسترده نیست، از جامعه بینالمللی خواست با آنچه فروپاشی مسئولیت اخلاقی نامید، مقابله کند.
وی افزود ساختارهای حکمرانی جهانی باید بهگونهای اصلاح شوند که پاسخگویی و عدالت را تضمین کنند.
تأکید بر دیپلماسی بهجای درگیری
اردوغان گفت: صرفنظر از عمق اختلافات، نباید اجازه دهیم سلاحها جایگزین گفتوگو شوند.
وی با تأکید بر پایبندی ترکیه به سیاست خارجی صلحمحور، آمادگی آنکارا را برای تسهیل مذاکرات در منازعات جاری، از جمله احتمال گفتوگوهای مستقیم میان روسیه و اوکراین و حتی برگزاری نشست رهبران در صورت فراهم بودن شرایط، تکرار کرد.
او افزود ترکیه همچنان خود را بهعنوان میانجیایی معرفی میکند که قادر به کاهش شکافها و پیشبرد راهحلهای دیپلماتیک است.
تأکید بر ثبات منطقهای
رئیسجمهور ترکیه با اشاره به اهمیت ثبات در سوریه، بر لزوم ادامه تلاشها برای صلح، عادیسازی و بازسازی تأکید کرد.
وی همچنین هدف ترکیه برای تبدیل دریای اژه و شرق مدیترانه به مناطق ثبات را یادآور شد و اقدامات یکجانبهای را که ترکیه یا جمهوری ترک قبرس شمالی را نادیده میگیرد، رد کرد.
اردوغان افزود آنکارا برای همکاری با کشورهای همسایه در حوزههای انرژی و اتصال منطقهای آمادگی دارد.
تمرکز بر امنیت دریایی
وی در اشاره به افزایش تنشهای مرتبط با ایران، بر ضرورت حفظ آزادی کشتیرانی تأکید کرد و خواستار باز ماندن تنگه هرمز برای عبور کشتیهای تجاری شد.
اردوغان هشدار داد که هرگونه اختلال در مسیرهای دریایی میتواند پیامدهای اقتصادی جهانی بهدنبال داشته باشد و تأکید کرد کشورهای خلیج باید دسترسی بدون محدودیت به آبهای آزاد داشته باشند.
اتحادیه اروپا و ائتلافها
رئیسجمهور ترکیه بار دیگر بر هدف دیرینه عضویت کشورش در اتحادیه اروپا تأکید کرد و ابراز امیدواری نمود این اتحادیه از بحران جهتگیری عبور کرده و به اصول بنیادین خود بازگردد.
وی همچنین بر اهمیت تقویت ائتلافها در کنار حفظ سیاست خارجی مستقل و متوازن تأکید کرد.
مجمع دیپلماسی آنتالیا که اکنون به پنجمین دوره خود رسیده است، به بستری مهم برای گفتوگوی بینالمللی تبدیل شده و سیاستگذاران، دیپلماتها و کارشناسان را برای بررسی چالشهای جهانی گرد هم میآورد.
اردوغان این رویداد را فضایی برای حلوفصل منازعات و همچنین شکلدهی به اصول آینده روابط بینالملل توصیف کرد و ابراز اطمینان نمود که مباحث مطرحشده در این مجمع به مأموریت گسترده ترکیه در ترویج صلح، ثبات و همکاری در سطح جهان کمک خواهد کرد.
.jpg?width=512&format=webp&quality=80)
