روز سه‌شنبه حدود ۲۵۰ هزار معترض در سراسر فرانسه به خیابان‌ها آمدند. در این تظاهرات، اعضای اتحادیه‌ها و معلمان نیز در اعتراض به وضعیت نامساعد آموزشی با دانش‌آموزان دبیرستانی همراه شدند؛ تجمعاتی که در ادامه به درگیری‌های پراکنده با نیروهای امنیتی انجامید.
دانش‌آموزان معترض از اواخر ماه سپتامبر ورودی صدها دبیرستان ویژه نوجوانان ۱۵ تا ۱۷ ساله را مسدود کرده‌اند. آن‌ها به کمبود معلم، برنامه‌های درسی فشرده، کلاس‌های فرسوده و ساختمان‌های فاقد سیستم‌های تهویه مناسب برای مقابله با گرمای هوا معترض هستند.
از سوی دیگر، گروه‌های مدافع حقوق بشر، اتحادیه‌ها و دانش‌آموزان، مقامات فرانسوی را به استفاده نامتناسب از زور متهم کرده‌اند. روز دوشنبه در پی شلیک نارنجک صوتی از سوی پلیس، دست یک نوجوان قطع شد. این در حالی است که گزارش‌ها حاکی از آن است که هفته گذشته نیز اصابت پرتابه‌های پلیس به یک دانش‌آموز دیگر، به از دست رفتن چندین دندان وی منجر شده بود.
«مدارس رهاشده، جوانان قربانی»
تظاهرکنندگان در میدان جمهوری پاریس با در دست داشتن پلاکاردهایی خواستار تخصیص بودجه بیشتر به مدارس شدند. بر روی یکی از این پلاکاردها عبارت «مدارس رهاشده، جوانان قربانی» نقش بسته بود.
لیلیا، دختر ۱۹ ساله‌ای که در راهپیمایی گسترده مرکز پاریس شرکت کرده بود، در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه (AFP) گفت: «نسل زد (Z) به پا خاسته است و می‌خواهد صدایش شنیده شود.» وی ابراز امیدواری کرد که امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه، به این مطالبات توجه کند.
این ناآرامی‌ها در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۷ برای تعیین جانشین ماکرون رخ می‌دهد؛ رقابتی که در آن مارین لوپن، نامزد راست افراطی، به‌رغم محکومیت در یک پرونده فساد مالی، پیشتاز نظرسنجی‌ها است.
خبرنگار خبرگزاری فرانسه راهپیمایی پاریس را عمدتاً مسالمت‌آمیز توصیف کرد، اما تنش‌ها در نزدیکی نقطه پایانی این تجمع در شرق پایتخت بالا گرفت. در این درگیری‌ها، نیروهای پلیس اقدام به شلیک گاز اشک‌آور کردند و در مقابل، برخی تظاهرکنندگان نیز به سمت صف مأموران مجهز به سپرهای ضدشورش سنگ پرتاب کردند.
مقامات پلیس اعلام کردند که «۳۰۰ فرد مهاجم» قصد درگیری با مأموران را داشته‌اند.
یانیس ۱۶ ساله در این باره گفت دانش‌آموزان تا پیش از کشیده شدن اعتراضات به خشونت، احساس می‌کردند که نادیده گرفته شده‌اند. وی افزود: «این وضعیت به ما القا می‌کند که همه مشکلات تنها از طریق خشونت حل‌وفصل می‌شود.»
مقامات وزارت کشور فرانسه شمار شرکت‌کنندگان در تظاهرات سراسری را ۲۵۶ هزار نفر اعلام کردند، در حالی که برگزارکنندگان وابسته به اتحادیه‌ها این رقم را ۴۵۰ هزار نفر برآورد کرده‌اند.
واکنش ماکرون به ناآرامی‌ها
منابع دولتی گزارش دادند که انتظار می‌رود ماکرون اواخر روز سه‌شنبه در واکنش به این ناآرامی‌ها، با مقامات ارشد از جمله وزیران کشور و آموزش و پرورش دیدار و گفت‌وگو کند.
سباستین لکورنو، نخست‌وزیر فرانسه، با محکوم کردن خشونت‌های مرتبط با این اعتراضات، خطاب به نمایندگان پارلمان تأکید کرد که «هیچ‌گونه مدارایی در قبال خشونت پذیرفته نیست».
وی در صحن پارلمان با رد اتهامات مبنی بر صدور دستور «سرکوب پلیسی» معترضان از سوی دولت، تصریح کرد: «به آتش کشیدن یک دبیرستان، وضعیت ساختمان‌های آموزشی را بهبود نمی‌بخشد.»
در همین حال و به‌رغم مسالمت‌آمیز بودن بسیاری از تجمعات، برخی از معترضان اقدام به آتش‌افروزی، تخریب ایستگاه‌های اتوبوس و درگیری با پلیس ضدشورش کرده‌اند. نیروهای پلیس نیز در واکنش به این اقدامات، از باتوم، گاز اشک‌آور و گلوله‌های ضدشورش استفاده کرده‌اند.
بررسی دقیق تاکتیک‌های پلیس
مقامات دولتی اعلام کرده‌اند که از زمان آغاز این جنبش اعتراضی، ۲۱۵ دانش‌آموز و ۷۱۵ مأمور پلیس مجروح شده‌اند.
روز دوشنبه در شهر لانس واقع در شمال فرانسه، دست یک نوجوان ۱۵ ساله بر اثر انفجار نارنجک ساچمه‌ای شلیک‌شده از سوی مأموران ضدشورش قطع شد.
یک مأمور پلیس نیز روز سه‌شنبه به دلیل شلیک نارنجک گاز اشک‌آور از فاصله نزدیک که منجر به از دست رفتن بخش عمده‌ای از دندان‌ها و جراحت از ناحیه صورت یک نوجوان ۱۴ ساله در شمال غربی پاریس شد، تحت پیگرد قانونی قرار گرفت.
در شهر متز، در پی انتشار تصاویر ویدیویی که ظاهراً نشان می‌دهد یک مأمور لباس‌شخصی در حال لمس نامناسب یک دانش‌آموز دخترِ بازداشتیِ زیر ۱۵ سال است، دادستان‌ها خواستار آغاز تحقیقات پلیسی شدند.
دولت فرانسه در حالی تلاش کرده است تا به مطالبات دانش‌آموزان رسیدگی کند که همزمان، حزب چپ افراطی «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» (LFI) را به تحریک این جنبش اعتراضی متهم می‌کند.
از سوی دیگر، ژان‌لوک ملانشون، نامزد کهنه‌کار حزب «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» در انتخابات ریاست‌جمهوری، ضمن حمایت قاطع از این اعتراضات، خواستار پرهیز از خشونت شده است.
بازداشت هزاران نفر
توماس، دانش‌آموز ۱۷ ساله‌ای از منطقه وال-دو-مارن در حومه پاریس، با اشاره به کمبود میز و صندلی در برخی از کلاس‌های مدرسه خود و همچنین فقدان در، دستمال کاغذی و صابون در سرویس‌های بهداشتی، به خبرگزاری فرانسه گفت: «ما فقط خواستار شرایط بهتری برای تحصیل هستیم.»
معلمان و والدین نیز در سراسر فرانسه به صفوف تظاهرکنندگان پیوسته‌اند.
در شهر لیون، والدین برای حمایت از جوانان دست به سازماندهی گروه‌هایی زدند. ریندالا یونس، یکی از معلمان حاضر در تجمع، تأکید کرد که هدفش کمک به دانش‌آموزان برای «انتقال مسالمت‌آمیز پیامشان» است.
وی افزود: «مطالبات دانش‌آموزان دبیرستانی کاملاً مشروع است.»
مقامات سازمان عفو بین‌الملل روز دوشنبه تأکید کردند که دولت فرانسه باید «به سرکوب نامتناسب پلیس که در روزهای اخیر در جریان اعتراضات دانش‌آموزی شاهد آن بوده‌ایم، پایان دهد.»
لوران نونز، وزیر کشور فرانسه، اعلام کرد که پلیس ۱۰ پرونده تحقیقات داخلی را در خصوص اتهامات سوءرفتار مأموران به جریان انداخته است.
بر اساس گزارش مقامات وزارت آموزش و پرورش فرانسه، از زمان آغاز این جنبش تاکنون ۲۴ مدرسه به آتش کشیده شده یا مورد غارت قرار گرفته‌اند.
همچنین در این مدت بیش از ۵ هزار نفر بازداشت شده‌اند که ۸۷ درصد آن‌ها را افراد زیر سن قانونی تشکیل می‌دهند. مقامات دفتر نخست‌وزیری فرانسه نیز از مجروح شدن ۸۵ نفر از کادر آموزشی خبر داده‌اند.
