کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا متعهد شد منتقدان خود را ناامید کند و موج فزاینده درخواستها برای کنارهگیریاش را مهار کند؛ درخواستهایی که پس از شکست سنگین حزب حاکم کارگر در انتخابات محلی و منطقهای شدت گرفته است.
اما بیش از ۵۰ نفر از نمایندگان حزب او به وعدههای استارمر برای جسورتر و کارآمدتر کردن حزب به منظور جلب رضایت رأیدهندگان ناراضی که خواهان تغییر سریع هستند، قانع نشدند و خواستار استعفای او شدند.
تا شامگاه دوشنبه، دستکم ۵۵ نفر از حدود ۴۰۰ نماینده حزب کارگر خواستار کنارهگیری او شده بودند؛ از جمله سه دستیار دولتی که از سمتهای خود استعفا کردند.
جو موریس که دبیر خصوصی پارلمانی وس استریتینگ، وزیر بهداشت بریتانیا بود که گفته میشود در حال بررسی چالش رهبری حزب است، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت اکنون «روشن شده که نخستوزیر دیگر اعتماد و اطمینان افکار عمومی را برای هدایت این تغییر در اختیار ندارد».
تام راتلند، یکی دیگر از دستیاران دولتی که مشاور اما رینولدز، وزیر محیط زیست بود گفت: استارمر «اقتدار خود را» در میان نمایندگان حزب کارگر از دست داده و «قادر به بازگرداندن آن نخواهد بود».
بر اساس قوانین حزب، هر فردی که بخواهد برای رهبری حزب چالش ایجاد کند، باید حمایت ۸۱ نماینده حزب کارگر ــ معادل ۲۰ درصد اعضای حزب در پارلمان ــ را به دست آورد تا رقابت رهبری آغاز شود.
اما چنین اقدامی احتمالاً موجب تشدید درگیریهای داخلی خواهد شد؛ بهگونهای که نمایندگان جناح چپ و راست حزب برای پیشبرد نامزد مورد نظر خود یا حمایت از استارمر وارد رقابت میشوند.
«پاسخی بزرگتر»
استارمر ۶۳ ساله تنها در ژوئیه ۲۰۲۴ و پس از پیروزی قاطع در انتخابات به قدرت رسید؛ انتخاباتی که به ۱۴ سال حاکمیت حزب محافظهکار پایان داد؛ دورانی که با سیاستهای ریاضتی، اختلافات بر سر برگزیت و نحوه مقابله با کووید همراه بود.
اما او از یک اشتباه سیاسی به اشتباهی دیگر گرفتار شده و همچنین درگیر جنجالی بر سر انتصاب و سپس برکناری پیتر مندلسون بهعنوان سفیر بریتانیا در واشنگتن شد؛ اقدامی که پس از افشای ارتباط این دیپلمات با جفری اپستین، مجرم جنسی، جنجالبرانگیز شد.
او هنوز نتوانسته رشد اقتصادی لازم را برای کمک به شهروندان بریتانیایی که با بحران هزینههای زندگی دستوپنجه نرم میکنند، ایجاد کند؛ هرچند به دلیل مقاومت در برابر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درباره ایران مورد تحسین قرار گرفته است.
هفته گذشته، رأیدهندگان با نتایج انتخابات محلی و منطقهای، ارزیابی تندی از ۲۲ ماه زمامداری او ارائه کردند؛ انتخاباتی که طی آن حزب راست افراطی «رفورم یوکی» و حزب سبز چپگرا به بهای کاهش حمایت از حزب کارگر، دستاوردهای بزرگی کسب کردند.
حزب کارگر همچنین برای نخستین بار از زمان تأسیس پارلمان محلی ولز در سال ۱۹۹۹، کنترل آن را به حزب ملیگرای «پلاید کامری» واگذار کرد و نتوانست در پارلمان اسکاتلند جایگاه خود را در برابر حزب ملی اسکاتلند تقویت کند.
استارمر در سخنرانی مهم روز دوشنبه، نارضایتی عمومی از وضعیت کشور، سیاست و رهبری خود را پذیرفت.
او گفت: میدانم که منتقدانی دارم و میدانم که باید ثابت کنم آنها اشتباه میکنند و این کار را خواهم کرد.
وی وعده داد به جای «تغییرات تدریجی»، «پاسخی بزرگتر» در زمینههایی مانند رشد اقتصادی، روابط نزدیکتر با اروپا و انرژی ارائه دهد.
استارمر همچنین متعهد شد شرکت فولاد بریتانیا را بهطور کامل ملی کند و در شدیدترین انتقاد خود از زمان خروج پرتنش بریتانیا از اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۰، گفت برگزیت باعث شده بریتانیا فقیرتر، ضعیفتر و ناامنتر شود.
او گفت نایجل فاراژ، رهبر حزب «رفورم یوکی» که از او بهعنوان نخستوزیر احتمالی آینده یاد میشود، «فرصتطلب» و «کلاهبردار» است و کارزار شدیداً حامی برگزیت او، بریتانیا را «فریب داده است».
استارمر افزود: اگر این وضعیت را درست مدیریت نکنیم، کشور ما وارد مسیری بسیار تاریک خواهد شد.
انتخابات سراسری بعدی احتمالاً تا سال ۲۰۲۹ برگزار نمیشود
پس از این سخنرانی، کاترین وست، نمایندهای که روز دوشنبه تهدید کرده بود روند چالش رهبری را آغاز خواهد کرد، اعلام کرد اکنون در حال جمعآوری نام نمایندگانی است که میخواهند استارمر جدول زمانی برگزاری انتخابات رهبری جدید حزب در ماه سپتامبر را مشخص کند.
استارمر متعهد شد با هرگونه چالش مقابله کند و هشدار داد اگر حزب کارگر «آشوب» دولت پیشین محافظهکار را تکرار کند، رأیدهندگان هرگز آن را نخواهند بخشید؛ دولتی که از سال ۲۰۱۰ تاکنون پنج نخستوزیر را تجربه کرده بود، از جمله سه نخستوزیر تنها در چهار ماه سال ۲۰۲۲.
مدتهاست گمانهزنی میشود که وس استریتینگ، وزیر بهداشت و آنجلا راینر، معاون پیشین نخستوزیر، ممکن است برای کنار زدن استارمر اقدام کنند.
اما هیچیک از آنها در داخل حزب کارگر از محبوبیت فراگیر برخوردار نیستند.
راینر که از درخواست صریح برای کنارهگیری استارمر خودداری کرده، در سخنرانی جداگانهای در روز دوشنبه گفت: کاری که انجام میدهیم مؤثر نیست و باید تغییر کند.
اندی برنهام، شهردار منچستر بزرگ، که از دیگر گزینههای مطرح برای رهبری حزب به شمار میرود، در حال حاضر امکان ورود به رقابت را ندارد؛ زیرا کرسی در پارلمان ندارد.
نبود جانشینی آشکار ممکن است همچنان به استارمر اجازه دهد در قدرت باقی بماند؛ بهویژه اینکه انتظار نمیرود انتخابات سراسری بعدی تا سال ۲۰۲۹ برگزار شود.
استارمر قرار است روز چهارشنبه در سخنرانی پادشاه، برنامههای قانونگذاری مفصلتری را ارائه کند.
