هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، روز سهشنبه در نشست خبری مشترک با جیحون بایراموف، همتای آذربایجانی خود در باکو، درباره تحولات منطقهای، جنگ روسیه و اوکراین و روابط ترکیه و جمهوری آذربایجان سخن گفت.
فیدان با اشاره به تحولات ایران گفت آنچه در این کشور همسایه رخ میدهد، بهطور مستقیم ترکیه و جمهوری آذربایجان را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.
وی افزود: امنیت، ثبات و رفاه ایران بهطور طبیعی تاثیر مستقیمی بر منطقه ما دارد. در این چارچوب، خواهان آن هستیم که درگیری جاری هرچه سریعتر از طریق راههای دیپلماتیک حلوفصل شود.
وزیر امور خارجه ترکیه با بیان اینکه افزایش حملات متقابل، تلاشهای صلح را بهشدت تضعیف کرده است، خواستار توقف فوری اقداماتی شد که به تشدید تنشهای منطقهای دامن میزنند.
فیدان تاکید کرد: در عین حال، باید امکان عبور امن، بدون وقفه و آزادانه از تنگه هرمز فراهم شود و وضعیت پیش از جنگ نیز هرچه سریعتر احیا شود.
وی همچنین گفت ترکیه برای کمک به حلوفصل این بحران، بهطور مستمر با همه طرفهای مرتبط در تماس است.
هشدار درباره گسترش جنگ روسیه و اوکراین
فیدان در ادامه گفت ترکیه از آغاز جنگ روسیه و اوکراین تلاش کرده است دریای سیاه را از دامنه درگیری دور نگه دارد و از طریق اجرای دقیق کنوانسیون مونترو و ابتکارهایی مانند توافق غلات دریای سیاه، تا حد زیادی در این زمینه موفق بوده است.
وی افزود افزایش حملات علیه کشتیهای غیرنظامی در ماههای اخیر، امنیت جانی، مالی، کشتیرانی و محیط زیست دریای سیاه را بهطور جدی تحت تاثیر قرار داده است.
فیدان با اشاره به جان باختن ملوانان ترک و آذربایجانی در این حملات گفت: گسترش جنگ به دریای سیاه و تهدیدی که برای جان شهروندان ما و فعالیت شرکتهایمان ایجاد میکند، قابل قبول نیست.
وی گفت ترکیه هشدارهای لازم را به طرفها منتقل کرده و معتقد است در صورت وجود اراده سیاسی و حسن نیت، امکان دستیابی به زمینهای مشترک وجود دارد.
فیدان تاکید کرد: ما به تمامی تلاشهای خود برای صلح ادامه خواهیم داد و موضع رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، را یادآور شد که گفته است حتی بدترین صلح نیز از خود جنگ بهتر است.
خطر گسترش دامنه جنگ
وزیر امور خارجه ترکیه در پاسخ به پرسش خبرنگاران گفت جنگ روسیه و اوکراین طی یک سال گذشته بهطور قابل توجهی تشدید شده و خطر گسترش آن فراتر از جغرافیای کنونی وجود دارد.
وی افزود موضع آنکارا در طول بیش از چهار سال و نیم گذشته تغییری نکرده و ترکیه معتقد است این جنگ «نباید آغاز میشد، نباید گسترش یابد و باید فوراً پایان پیدا کند.»
فیدان به نقش ترکیه در توافق غلات دریای سیاه، تبادل اسرا و مذاکرات روسیه و اوکراین در استانبول اشاره کرد و گفت آنکارا همچنین درباره جلوگیری از حمله به زیرساختهای انرژی و تقویت امنیت دریای سیاه با طرفها در تماس است.
وی گفت این درگیری طی یک سال گذشته از یک جنگ فرسایشی به یک جنگ تخریبی تبدیل شده و تاسیسات تجاری و زیرساختها بیش از گذشته هدف قرار گرفتهاند.
فیدان هشدار داد که ادامه جنگ میتواند خطرات بیشتری برای قیمت انرژی، امنیت غذایی و محیط زیست ایجاد کند و احتمال گسترش جغرافیایی درگیری را افزایش دهد.
روابط ترکیه و جمهوری آذربایجان و اتصال منطقهای
فیدان در ادامه، روابط ترکیه و جمهوری آذربایجان را راهبردی توصیف کرد و گفت دو کشور بر اساس اصل یک ملت، دو دولت به توسعه همکاریهای خود ادامه میدهند.
وی همکاریهای اقتصادی و تجاری، انرژی، حملونقل و اتصال منطقهای را از ارکان اصلی روابط دو کشور دانست و راهآهن باکو-تفلیس-قارص را یکی از مهمترین اجزای کریدور میانی عنوان کرد.
فیدان همچنین بر اهمیت تقویت ارتباط میان ترکیه و جمهوری آذربایجان از طریق نخجوان، از جمله کریدور زنگزور و خطآهن قارص-ایغدیر-آرالیق-دیلاوجو تاکید کرد.
وی گفت: انشاءالله خطآهن قارص-دیلاوجو تا اواخر سال ۲۰۲۹ تکمیل خواهد شد. به این ترتیب، قطاری که از جمهوری آذربایجان حرکت میکند، خواهد توانست بدون وقفه به ترکیه برسد.
استقبال از رویکرد سازنده در قفقاز جنوبی
فیدان همچنین گفت ترکیه از پیشرفتهای اخیر در مسیر توافق نهایی صلح میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان و رویکرد سازنده باکو استقبال میکند.
وی افزود: ما میخواهیم قفقاز جنوبی نه با درگیری، بلکه با صلح، حملونقل، انرژی، تجارت و توسعه اقتصادی شناخته شود.
وزیر امور خارجه ترکیه همچنین بر ادامه همکاریهای دفاعی و امنیتی آنکارا و باکو از طریق رزمایشهای مشترک، آموزش، تبادل تجربه و همکاری صنایع دفاعی دو کشور تاکید کرد.
فیدان در پایان اعلام کرد وزیران امور خارجه سازمان دولتهای ترک روز ۲۹ اکتبر در آنکارا گردهم خواهند آمد و سیزدهمین اجلاس سران این سازمان نیز ۳۰ اکتبر برگزار خواهد شد.
