محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، روز سهشنبه، ۲۹ سپتامبر گفت در صورتی که ایران از فروش نفت محروم شود، دیگر کشورهای منطقه نیز نخواهند توانست نفت خود را صادر کنند.
قالیباف، در نطق پیش از دستور جلسه امروز مجلس ایران گفت: هم آمریکاییها و هم سایر کشورها بدانند در منطقهای که ما نفت نفروشیم، کسی نفت نخواهد فروخت.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده است که صادرات نفت ایران در پی جنگ جاری با آمریکا و تحریمهای واشنگتن با محدودیتهای گسترده مواجه شده است.
عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی ایران، در ماه آگوست اعلام کرده بود صادرات نفت این کشور به صفر رسیده و تهران به دلیل جنگ و تحریمها دیگر نفت خام صادر نمیکند.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا نیز ۱۹ سپتامبر اعلام کرد نیروهای آمریکایی طی ماههای اخیر از عبور بیش از یک میلیارد بشکه نفت خام از تنگه هرمز حمایت کردهاند و برای بیش از دو هزار کشتی تجاری حفاظت هماهنگشده فراهم کردهاند. مقامهای نظامی آمریکا در عین حال مدعی شدهاند ایران تحت آنچه واشنگتن محاصره آهنین مینامد، هیچ نفتی صادر نکرده است.
قالیباف همچنین گفت که اگر امنیت ایران تضمین نشود، هیچ زیرساختی در امان نخواهد بود.
رئیس مجلس ایران اوایل ماه جاری نیز گفته بود در صورت حمله آمریکا به تأسیسات نفت و گاز ایران، زیرساختها و داراییهای انرژی آمریکا در اطراف خلیج و تنگه هرمز ممکن است هدف اقدام تلافیجویانه تهران قرار گیرند.
او همچنین به اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درباره تنگه هرمز و عبور کشتیها از این آبراه اشاره کرد و آنها را تکرار ادعاهای پیشین واشنگتن دانست.
ترامپ روز شنبه پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز به روی تردد عادی تجاری ظرف هفت روز را رد کرد و شروط تهران را غیرقابل قبول خواند. او همچنین مدعی شد آمریکا کنترل کامل این آبراه را در اختیار دارد.
در پیشنهاد تهران، واشنگتن باید داراییهای مسدودشده ایران را آزاد کند، تحریمهای نفتی را لغو کند و به محاصره دریایی بنادر ایران پایان دهد. ایران اعلام کرده است پس از انجام این اقدامات، برای بازگشایی تنگه هرمز اقدام خواهد کرد و مذاکرات درباره توافق نهایی آغاز میشود. گزارشهای منتشرشده درباره مذاکرات نیز نشان میدهد رفع تحریمها، آزادسازی داراییهای مسدودشده و پایان محدودیتهای دریایی از محورهای مورد بحث بوده است.
تهران با ادامه اعمال محدودیتها در تنگه هرمز، خواستار اجرای تعهداتی شده که میگوید واشنگتن بر اساس تفاهمنامه ماه ژوئن پذیرفته است. ایران اعلام کرده این آبراه تا زمانی که شروط تهران برآورده و تعهدات آمریکا اجرا نشود، بهطور کامل بازگشایی نخواهد شد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز دوشنبه گفت میانجیهای قطری ایدههای جدیدی را که با تهران درباره چگونگی برآورده شدن شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز بررسی شده است، به طرف آمریکایی ارائه خواهند کرد. او افزود پاسخ نهایی واشنگتن نیز از طریق میانجیهای قطری به تهران منتقل خواهد شد.
قالیباف در ادامه درباره افزایش فشارهای واشنگتن بر تهران گفت ایران در برابر آنچه او محاصره هوایی یا تجاری توصیف کرد، عقبنشینی نخواهد کرد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که آمریکا فشارهای اقتصادی علیه ایران را از حوزههای نفت و دریانوردی به بخش هوانوردی غیرنظامی نیز گسترش داده است.
قالیباف گفت: سران کاخ سفید باید بدانند ملت ایران با خط و نشان کشیدن، لفاظی یا محاصره هوایی و تجاری هرگز عقب نخواهد نشست و پاسخ ایران به هرگونه تعدی و ماجراجویی، پاسخی سخت، پشیمانکننده، دقیق و سریع خواهد بود.
در ماه فوریه، آمریکا و اسرائیل جنگ علیه ایران را آغاز کردند و تهران نیز با حملاتی به اسرائیل و اهداف آمریکا در منطقه پاسخ داد. این درگیری در ماه آوریل به توافق آتشبس منتهی شد.
واشنگتن و تهران در ماه ژوئن نیز تفاهمنامهای درباره آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز امضا کردند، اما اجرای آن در پی اختلافها بر سر ترتیبات امنیتی این آبراه راهبردی متوقف شد و تنشها میان دو طرف ادامه یافت.
