آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، روز دوشنبه در نشست سطحبالای شورای امنیت درباره امنیت دریایی، در پی توقف مذاکرات صلح میان آمریکا و ایران، بر ضرورت بازگشایی فوری تنگه هرمز تأکید کرد.
گوترش در این نشست گفت: از طرفها درخواست میکنم: تنگه را باز کنید. اجازه عبور کشتیها را بدهید. بدون عوارض، بدون تبعیض. بگذارید تجارت از سر گرفته شود و اقتصاد جهانی نفس بکشد.
تنگه هرمز که حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند، از اوایل ماه مارس و در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه، با اختلالات عمده مواجه شده است.
به گفته دبیرکل سازمان ملل، از اوایل مارس، اختلال در عبور و مرور دریایی از تنگه هرمز بر امنیت انرژی جهانی، تأمین مواد غذایی و تجارت تأثیر گذاشته است. تنگه هرمز یکی از حیاتیترین گلوگاههای دریایی جهان است.
وی عبور ایمن و بدون مانع از این مسیر را یک ضرورت اقتصادی و انسانی توصیف کرد و افزود: شوک اقتصادی فوری بوده و همه در حال پرداخت هزینه آن هستند.
در حالی که جنگ در حال حاضر متوقف شده، تلاشها برای پایان دائمی آن ادامه دارد.
گوترش همچنین به پیامدهای انسانی این بحران اشاره کرد و گفت بیش از ۲۰ هزار دریانورد همچنان در دریا گرفتار هستند و بیش از ۲ هزار کشتی تجاری در شرایطی نامشخص و اغلب خطرناک قرار دارند.
او تصریح کرد: این زنان و مردان طرف هیچ درگیری نیستند. آنها کارکنان غیرنظامی هستند که تأمین نیازهای جهان را بر عهده دارند.
دبیرکل سازمان ملل بر ضرورت رعایت حقوق بینالملل، از جمله حقوق ناوبری بر اساس حقوق دریاها، تأکید کرد و با اشاره به قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت گفت عبور ایمن و بدون مانع از تنگه یک اصل بنیادین است.
وی افزود: ممنوعیت تهدید یا استفاده از زور در منشور، بهطور کامل در دریاها نیز اعمال میشود.
گوترش در پایان از همه طرفها خواست خویشتنداری پیشه کرده و به گفتوگو روی آورند و آمادگی سازمان ملل برای میانجیگری را اعلام کرد. وی همچنین با اشاره به ابتکار غلات دریای سیاه در سال ۲۰۲۲ که با میانجیگری ترکیه و سازمان ملل حاصل شد، آن را نمونهای از امکان همکاری حتی در شرایط درگیری دانست.
او تأکید کرد: اقیانوسها باید عرصه صلح و همکاری باشند، نه تقابل یا اجبار باشند.
