هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، گفت آنکارا در آستانه دیدار مورد انتظار رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای لغو تحریمهای ایالات متحده علیه صنایع دفاعی ترکیه و حل اختلاف بر سر سامانه پدافند هوایی اس-۴۰۰ تلاش میکند.
فیدان روز شنبه در گفتوگو با شبکه تلویزیونی انتیوی ترکیه گفت آنکارا و واشنگتن پیش از دیدار مورد انتظار دو رئیسجمهور در حاشیه هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد، در حال بررسی ایدههای خلاقانه برای حل این موضوع هستند.
وی گفت: تحریمهای کاتسا بهویژه برای ریاست صنایع دفاعی ما یک مانع است. ما برای لغو این تحریمها تلاش میکنیم.
فیدان افزود: برای حل مسئله اس-۴۰۰ که به اعمال این تحریمها منجر شد نیز برخی ایدههای خلاقانه وجود دارد. ما تلاش میکنیم با حسن نیت متقابل، راهحلها را عملی کنیم. امیدوارم در این زمینه گامهای مثبتی برداشته شود.
وزیر امور خارجه ترکیه با اشاره به آخرین دیدار اردوغان و ترامپ در آنکارا و تماسهای پس از آن گفت رئیسجمهور آمریکا خواستار تقویت روابط دوجانبه و حل اختلافات باقیمانده میان دو کشور شده است.
فیدان جزئیاتی درباره پیشنهادهای در دست بررسی برای حل اختلاف بر سر سامانه اس-۴۰۰ ارائه نکرد.
اردوغان برای شرکت در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد وارد نیویورک شده است. به گفته فیدان، رئیسجمهور ترکیه در سخنرانی خود در این نشست، پیشنهادهایی درباره چالشهای جهانی، از جمله ضرورت اقدام مشترک در برابر خطرات احتمالی آینده ناشی از هوش مصنوعی، مطرح خواهد کرد.
کاتسا چیست؟
«قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریمها» موسوم به کاتسا (CAATSA)، قانونی است که در سال ۲۰۱۷ در ایالات متحده تصویب شد و اعمال تحریم در ارتباط با معاملات عمده با بخشهای دفاعی و اطلاعاتی روسیه را پیشبینی میکند.
تحریمهای اعمالشده علیه ترکیه، ریاست صنایع دفاعی کشور موسوم به SSB و شماری از مقامهای ارشد این نهاد را هدف قرار داده و نیروهای مسلح یا کل اقتصاد ترکیه را شامل نمیشود.
این اقدامات شامل ممنوعیت صدور برخی مجوزهای صادراتی آمریکا برای ریاست صنایع دفاعی ترکیه، محدودیت در دریافت وام و دیگر اشکال تأمین مالی و همچنین محدودیتهای صدور روادید برای مقامهای تعیینشده است.
لغو این محدودیتها میتواند دسترسی ترکیه به فناوریهای دفاعی و منابع مالی آمریکا را تسهیل کرده و زمینه را برای همکاری بیشتر دو کشور در حوزه خریدهای نظامی و پروژههای مشترک فراهم کند.
از خرید اس-۴۰۰ تا تحریمها
خرید سامانه پدافند هوایی اس-۴۰۰ روسیه از سوی ترکیه به بروز اختلاف میان آنکارا و واشنگتن منجر شد. آمریکا اعلام کرده است که استفاده از این سامانه در کنار جنگندههای اف-۳۵ میتواند امنیت این هواپیماها را به خطر بیندازد.
ایالات متحده در سال ۲۰۱۹ ترکیه را از برنامه جنگندههای اف-۳۵ کنار گذاشت و در دسامبر ۲۰۲۰ تحریمهای کاتسا را اعمال کرد.
آنکارا اعلام کرده است که خرید سامانه اس-۴۰۰ تصمیمی در چارچوب حاکمیت ملی و با هدف تقویت توان پدافند هوایی ترکیه بوده است. ترکیه همچنین پیشنهاد تشکیل کمیسیونی برای بررسی سازگاری این سامانهها را مطرح کرده است.
مقامهای ترکیه بارها این تحریمها را ناعادلانه و مغایر با حاکمیت ملی کشور توصیف کردهاند.
ترامپ نیز ۷ جولای، پیش از گفتوگو با اردوغان در آنکارا و در آستانه نشست ناتو در سال ۲۰۲۶، اعلام کرده بود که قصد دارد این تحریمها را لغو کند.
وی در آن زمان گفت: ما تحریمها را لغو خواهیم کرد. زمان انجام این کار فرا رسیده است. ما نمیخواهیم دوستانمان را تحریم کنیم.
