با ادامه واکنشهای بینالمللی به آتشبس دو هفتهای میان ایالات متحده و ایران، نقش پاکستان در میانجیگری این توافق با استقبال گستردهای مواجه شده است.
با ادامه واکنشهای بینالمللی به آتشبس دو هفتهای میان ایالات متحده و ایران، نقش پاکستان در میانجیگری این توافق با استقبال گستردهای مواجه شده است.
در اوایل ماه مارس، همزمان با افزایش تنشها میان واشنگتن و تهران و نزدیک شدن به یک درگیری گسترده، پیشنهاد پاکستان برای میانجیگری در ابتدا با تردیدهایی روبهرو شد.
تحلیلگران هشدار داده بودند که بحران بیش از حد بیثبات است و دو طرف در مواضع خود تثبیت شدهاند. همچنین چالشهای اقتصادی و سیاسی پاکستان و روابط همزمان این کشور با آمریکا و ایران، به این تردیدها دامن زده بود.
در ادامه، با صدور ضربالاجلهایی از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در خصوص بازگشایی تنگه هرمز و تهدید به «نابودی» ایران، چشمانداز موفقیت دیپلماتیک محدود به نظر میرسید. در همین حال، گفتوگوهای پشتپرده در شرایط تبادل حملات و نگرانی از تداوم درگیری منطقهای ادامه داشت.
با این حال، دیپلماسی پاکستان به رهبری شهباز شریف، نخستوزیر، و عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، زمینهساز شکلگیری چارچوبی موسوم به توافق اسلامآباد شد؛ چارچوبی دو مرحلهای شامل آتشبس فوری و آغاز مذاکرات گستردهتر.
بر اساس این توافق، پس از تماسهای فشرده میان مقامهای پاکستان، آمریکا و ایران، آتشبس دو هفتهای در لحظات پایانی حاصل شد. ایران با بازگشایی امن تنگه هرمز برای عبور کشتیها موافقت کرد و آمریکا نیز حملات خود را متوقف ساخت. شهباز شریف اعلام کرد که آتشبس بلافاصله اجرایی است و از طرفین برای آغاز مذاکرات سطح بالا از ۱۰ آوریل در اسلامآباد دعوت کرد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با قدردانی از تلاشهای پاکستان گفت: از برادران عزیزم، نخستوزیر پاکستان و فرمانده ارتش آن کشور، بهدلیل تلاشهای خستگیناپذیر برای پایان دادن به جنگ در منطقه تشکر میکنم.
دونالد ترامپ نیز در اعلام این توافق، با اشاره به گفتوگوهای خود با مقامهای پاکستانی، آن را آتشبسی دوطرفه توصیف کرد و گفت این توافق پس از تحقق اهداف نظامی آمریکا و ارائه یک پیشنهاد ۱۰ بندی از سوی ایران حاصل شده است.
مایکل کوگلمن، کارشناس جنوب آسیا، در شبکه ایکس نوشت: پاکستان یکی از بزرگترین موفقیتهای دیپلماتیک سالهای اخیر خود را رقم زد. وی افزود: این کشور توانست برخلاف تردید بسیاری از منتقدان که معتقد بودند ظرفیت انجام چنین مأموریت پیچیدهای را ندارد، عمل کند.
رهبران کشورهای مختلف از جمله در اروپا، ژاپن، مالزی، اندونزی و استرالیا از این توافق استقبال کرده و تلاشهای میانجیگرانه را مورد تمجید قرار دادند. مقامهای سازمان ملل و قدرتهای منطقهای نیز ابراز امیدواری کردند که مذاکرات اسلامآباد به دستیابی به یک توافق پایدار منجر شود.
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، اعلام کرد از این پیشرفت استقبال میکند و بر ضرورت تبدیل توقف موقت درگیریها به یک صلح پایدار تأکید کرد.
انور ابراهیم، نخستوزیر مالزی، این تحول را گامی مثبت توصیف کرد و از دیپلماسی خستگیناپذیر و شجاعانه شهباز شریف تمجید کرد.
وینستون پیترز، وزیر امور خارجه نیوزیلند، نیز این آتشبس را خبری امیدوارکننده خواند و از تلاشهای دیپلماتیک پاکستان، ترکیه و مصر قدردانی کرد.
وزارت امور خارجه ترکیه نیز در بیانیهای اعلام کرد که از آتشبس استقبال میکند و تمام حمایتهای لازم را برای موفقیت مذاکراتی که قرار است در اسلامآباد برگزار شود، ارائه خواهد کرد. در این بیانیه آمده است: ما به پاکستان برادر برای نقشآفرینی در این روند تبریک میگوییم و خواستار تداوم تمامی ابتکاراتی هستیم که به صلح کمک میکند.
استرالیا نیز از تلاشهای میانجیگرانه کشورهایی از جمله پاکستان، مصر، ترکیه و عربستان سعودی در جهت کاهش تنشها قدردانی کرد.
وزیر امور خارجه پرتغال نیز از پاکستان بهدلیل میانجیگری و همچنین از تمام شرکای آن در مذاکرات تشکر کرد.
میرواعظ عمر فاروق، از رهبران کشمیر، با استقبال از این توافق تأکید کرد که خویشتنداری و گفتوگو باید بر تقابل برای حل منازعات اولویت داشته باشد.
با وجود برخی تردیدها درباره نحوه اجرای توافق، ارزیابی کلی حاکی از آن است که پاکستان در کاهش تنشها نقش مؤثری ایفا کرده است.
همزمان، در شبکههای اجتماعی نیز این تحول با واکنشهای گسترده همراه شد و برخی کاربران آن را یک دستاورد دیپلماتیک برای پاکستان ارزیابی کردند.
با نزدیک شدن به زمان برگزاری مذاکرات در اسلامآباد، تمرکز اکنون از آتشبس به سمت دستیابی به یک توافق جامع معطوف شده است؛ توافقی که نتیجه آن هنوز مشخص نیست.
