جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که هنوز مشخص نیست دونالد ترامپ، رئیسجمهور این کشور، یادداشت تفاهم مورد مذاکره با ایران را امضا خواهد کرد یا خیر.
ونس در گفتوگو با خبرنگاران اظهار داشت که مذاکرات میان واشنگتن و تهران به پیشرفتهایی دست یافته، اما هنوز به مرحله نهایی نرسیده است. به گفته وی، دو موضوع اصلی، یکی مربوط به ذخایر اورانیوم غنیشده ایران و دیگری موضوع غنیسازی اورانیوم، همچنان محل اختلاف میان طرفین است.
وی گفت: بهسختی میتوان گفت که رئیسجمهور دقیقاً چه زمانی یا حتی آیا این یادداشت تفاهم را امضا خواهد کرد یا نه. ما بر سر چند نکته مربوط به متن توافق در حال رفتوبرگشت هستیم. پیشرفت زیادی داشتهایم.
معاون رئیسجمهور آمریکا افزود: نمیتوانم تضمین کنم که به نتیجه خواهیم رسید، اما در حال حاضر احساس خوبی نسبت به آن دارم.
بر اساس گزارش رسانههای آمریکایی و خاورمیانه، ایالات متحده و ایران روز پنجشنبه بر سر تمدید آتشبس و رفع محدودیتهای کشتیرانی در تنگه هرمز به توافقی اولیه دست یافتهاند که برای اجرایی شدن به تأیید دونالد ترامپ نیاز دارد.
ونس که از چهرههای اصلی در مذاکرات توصیف شده است، گفت ایران تاکنون حداقل تا اینجا با حسن نیت مذاکره کرده و هر دو طرف خواهان بازگشایی تنگه هرمز هستند. با این حال، او تأکید کرد اختلافات درباره مسائل هستهای همچنان باقی مانده است.
او همچنین اظهار داشت: امیدواریم به پیشرفت ادامه دهیم و رئیسجمهور در موقعیتی قرار بگیرد که بتواند این توافق را تأیید کند، اما بدیهی است که هنوز همه چیز مشخص نشده است.
ترامپ و اعضای دولت وی از آغاز جنگ میان آمریکا و اسرائیل با ایران اعلام کرده بودند که یکی از اهداف اصلی این اقدام، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است.
ونس با اشاره به نتایج این جنگ گفت: ما اکنون در موقعیتی قرار داریم که میتوانیم برنامه هستهای آنها را نهتنها در دوره ریاستجمهوری این رئیسجمهور، بلکه در بلندمدت نیز بهطور قابل توجهی عقب بیندازیم.
در همین حال، منابع آمریکایی گزارش منتشرشده توسط پایگاه خبری آکسیوس را تأیید کردهاند که بر اساس آن، یادداشت تفاهم مورد مذاکره، بازگشایی تنگه هرمز را در بر میگیرد اما موضوع برنامه هستهای ایران را به مذاکرات بعدی موکول میکند.
طبق این گزارش، توافقی ۶۰ روزه پیشبینی شده است که بر اساس آن عبور و مرور کشتیها از تنگه هرمز بدون محدودیت، بدون دریافت عوارض و بدون مزاحمت انجام خواهد شد. همچنین ایران باید تمامی مینهای دریایی را ظرف ۳۰ روز جمعآوری کند.
در مقابل، آمریکا محاصره دریایی بنادر ایران را متناسب با میزان بازگشت کشتیرانی تجاری لغو خواهد کرد.
آکسیوس همچنین گزارش داده است که این یادداشت تفاهم شامل تعهد ایران به عدم پیگیری دستیابی به سلاح هستهای خواهد بود و تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم غنیشده از اولین موضوعات مورد بررسی در مذاکرات آتی خواهد بود.
با این حال، خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران ایران به نقل از یک منبع نزدیک به مذاکرهکنندگان ایرانی گزارش داد که متن توافق هنوز نهایی نشده است و در صورت دستیابی به توافق، پاکستان بهعنوان میانجی در جریان قرار خواهد گرفت.
همچنین منابع ایرانی در رسانههای محلی تاکید کردهاند که هرگونه توافق تنها زمانی رسمیت دارد که از سوی تهران اعلام شود و اقدام یکجانبه ترامپ ملاک نخواهد بود.
این تحولات پس از آن صورت میگیرد که ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه حملاتی را علیه ایران آغاز کردند؛ حملاتی که به کشتهشدن علی خامنهای، رهبر وقت ایران، جمعی از مقامات ارشد نظامی و صدها غیرنظامی منجر شد.
در پاسخ، ایران کنترل تنگه هرمز که گذرگاه یکپنجم نفت جهان است را به دست گرفت و با حملات موشکی و پهپادی به کشورهای عرب حوزه خلیج، ثبات اقتصادی این منطقه را تحت تاثیر قرار داد.
از هشتم آوریل تاکنون آتشبسی شکننده با میانجیگری پاکستان برقرار بوده و اسلامآباد در هفتههای اخیر تلاشهای خود را برای دستیابی به توافقی دائمی میان واشنگتن و تهران افزایش داده است.
