برهان‌الدین دوران، رئیس مرکز ارتباطات ریاست‌جمهوری ترکیه، جمعه ۳۰ اکتبر در مراسم افتتاحیه «مجمع گفت‌وگوی جهان ترک» در آنکارا اعلام کرد که با تغییر موازنه‌های انرژی، زنجیره‌های تأمین و مسیرهای تجاری، اهمیت ژئوپلیتیکی جهان ترک نیز رو به افزایش است.
دوران در این نشست که به میزبانی مرکز ارتباطات ریاست‌جمهوری ترکیه و با شعار «از اندیشه تا گفت‌وگو، به پیش» برگزار شد، گفت: با افزایش جایگاه ژئوپلیتیکی ما، مسئولیت‌هایمان نیز بیشتر می‌شود. تبدیل این مسئولیت‌ها به بخشی از آینده‌ای که همگی در ساخت آن مشارکت خواهیم داشت، باید از اهداف مشترک ما باشد.
وی با اشاره به موقعیت راهبردی جهان ترک در قلب اوراسیا اظهار داشت که خطوط انتقال انرژی از دریای خزر تا مدیترانه و اروپا، نقش مهمی در تأمین انرژی جهان دارند و راه‌آهن‌ها، بنادر و مراکز لجستیکی کریدور میانی نیز از مهم‌ترین محورهای ارتباطی میان شرق و غرب و شمال و جنوب به شمار می‌روند.
دوران با تأکید بر اهمیت اتحاد و همکاری میان دولت‌های ترک گفت: اگرچه مسیرها در طول سال‌ها تغییر کرده‌اند، اما نیاز ما به اتحاد هرگز تغییر نکرده است.
وی با یادآوری برگزاری نخستین نشست سران دولت‌های ترک در ۳۰ اکتبر ۱۹۹۲ در آنکارا، اظهار داشت که اکنون در کنار میز رهبران، بستر قدرتمند دیگری برای همکاری در حوزه اندیشه و ارتباطات ایجاد می‌شود.
رئیس مرکز ارتباطات ریاست‌جمهوری ترکیه همچنین با اشاره به روند شکل‌گیری سازمان دولت‌های ترک و اعلام چشم‌انداز ۲۰۴۰ جهان ترک در نشست سران سال ۲۰۲۱، تأکید کرد که این چشم‌انداز مسیر همکاری‌های مشترک را مشخص کرده است.
وی افزود که ترکیه تحت رهبری رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور کشور، از آغاز در این روند حضور داشته و به مشارکت خود ادامه خواهد داد.
تأکید بر همکاری در حوزه هوش مصنوعی و رسانه
دوران در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش زبان و فناوری‌های دیجیتال در شکل‌گیری حافظه مشترک اظهار داشت که مدل‌های هوش مصنوعی با پردازش داده‌های موجود در فضای دیجیتال و تولید اطلاعات جدید، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری روایت‌های غالب ایفا می‌کنند.
وی بر ضرورت تولید محتوای باکیفیت به زبان‌های ترک و استفاده از منابع معتبر در آموزش مدل‌های هوش مصنوعی تأکید کرد و گفت: باید محتوای باکیفیت را به زبان‌های خود و بر اساس منابع خود تولید کنیم و اطمینان یابیم که مدل‌های هوش مصنوعی نیز با استفاده از داده‌های ما آموزش می‌بینند.
دوران هشدار داد که در غیر این صورت، روایت مربوط به جهان ترک را دیگران خواهند نوشت و تصویری از آن بر اساس چارچوب‌هایی که دیگران تعیین کرده‌اند، شکل خواهد گرفت.
وی همچنین درخواست رئیس‌جمهور اردوغان برای توسعه مدل زبانی ترک را دارای اهمیت راهبردی توصیف کرد و توافق درباره پیشنهاد الفبای مشترک ۳۴ حرفی ترک در چارچوب سازمان دولت‌های ترک را از نظر تقویت حافظه مشترک مهم ارزیابی کرد.
رئیس مرکز ارتباطات ریاست‌جمهوری ترکیه با اشاره به استقبال گسترده از سریال‌های ترک و افزایش حضور سینمای آذربایجان، قزاقستان، قرقیزستان و ازبکستان در جشنواره‌های بین‌المللی، بر ضرورت توسعه همکاری‌های رسانه‌ای تأکید کرد.
وی گفت: اکنون نوبت آن است که داستان‌های مشترک خود را از طریق تولید مشترک فیلم‌ها، سریال‌ها و مستندها و در قالب یک زیست‌بوم رسانه‌ای مشترک روایت کنیم.
ضرورت مقابله مشترک با اطلاعات گمراه‌کننده
دوران در ادامه با اشاره به گسترش اطلاعات گمراه‌کننده در فضای رسانه‌ای و دیجیتال اظهار داشت که تولید اطلاعات دروغین با هزینه اندک امکان‌پذیر است، در حالی که راستی‌آزمایی اطلاعات نیازمند تلاش است.
وی با یادآوری راه‌اندازی مرکز مبارزه با اطلاعات گمراه‌کننده در ترکیه در سال ۲۰۲۲ و برگزاری مجمع مبارزه با اطلاعات گمراه‌کننده دولت‌های ترک در دسامبر سال گذشته در آنکارا، تأکید کرد که مقابله با این پدیده نیازمند همکاری و هماهنگی میان دولت‌های ترک است.
دوران گفت: انتشار اطلاعات گمراه‌کننده صرفاً یک مسئله ارتباطی نیست، بلکه برای جهان ترک یک موضوع امنیتی جمعی به شمار می‌رود.
وی افزود که فعالیت‌های راستی‌آزمایی باید از محدوده وظایف یک نهاد فراتر رفته و به واکنشی مشترک تبدیل شود تا نهادهای دولت‌های ترک بتوانند در برابر انتشار اطلاعات گمراه‌کننده به‌سرعت و به‌صورت هماهنگ واکنش نشان دهند.
رئیس مرکز ارتباطات ریاست‌جمهوری ترکیه در پایان ابراز امیدواری کرد که روابط و همکاری‌های شکل‌گرفته در مجمع گفت‌وگوی جهان ترک به این نشست محدود نشود و زمینه‌ساز ایجاد سازوکارهای منظم برای رایزنی و تبادل نظر میان شرکت‌کنندگان باشد.
