دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه اعلام کرد که در حال بررسی نهایی یک توافق احتمالی با ایران است؛ توافقی که به گفته منابع آمریکایی میتواند به هفتهها مذاکرات برای پایان دادن به درگیریهای اخیر در خاورمیانه و کاهش پیامدهای اقتصادی آن پایان دهد.
منابع آمریکایی به خبرگزاری فرانسه گفتهاند متن توافق پس از هفتهها مذاکرات متوقف و ازسرگرفتهشده میان طرفین آماده شده و اکنون تنها در انتظار تأیید نهایی ترامپ قرار دارد.
ترامپ در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: در اتاق وضعیت جلسه خواهم داشت تا تصمیم نهایی را اتخاذ کنم.
رئیسجمهور آمریکا در این پیام بار دیگر بر مواضع پیشین خود تأکید کرد و گفت ایران باید متعهد شود هرگز به سلاح یا بمب هستهای دست پیدا نکند و مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز برای عبور آزادانه کشتیها باز بماند.
وی همچنین اعلام کرد که ایران مینهای دریایی موجود در تنگه هرمز را جمعآوری خواهد کرد، آمریکا محاصره دریایی بنادر ایران را لغو خواهد کرد و دو کشور برای خارجسازی و نابودی ذخایر اورانیوم غنیشده ایران همکاری خواهند داشت. ترامپ مشخص نکرد که این موارد بخشی از توافق نهاییشده هستند یا همچنان در حال مذاکره قرار دارند.
همزمان، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در تماس تلفنی با بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، بر ضرورت تغییر رویکرد آمریکا در مذاکرات تأکید کرد.
بر اساس اعلام وزارت امور خارجه ایران، عراقچی تصریح کرد که دستیابی به توافق نهایی منوط به پایان یافتن رویکرد طرف آمریکایی مبتنی بر مطالبات زیادهخواهانه و مواضع متغیر و متناقض است.
در همین حال، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران که ماه گذشته ریاست هیئت ایرانی در مذاکرات با آمریکا در پاکستان را برعهده داشت، نسبت به وعدههای واشنگتن ابراز تردید کرد.
قالیباف در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که ما هیچ اعتمادی به تضمینها یا سخنان نداریم؛ تنها اقدامات اهمیت دارند. تا زمانی که طرف مقابل نخست اقدام نکند، هیچ گامی برداشته نخواهد شد.
با وجود این مواضع، مقامهای آمریکایی از روند مذاکرات ابراز رضایت کردهاند. جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز پنجشنبه اعلام کرد که پیشرفت زیادی در مسیر دستیابی به توافق حاصل شده است.
انتشار گزارشها درباره احتمال توافق میان واشنگتن و تهران بر بازارهای مالی نیز تأثیر گذاشت و موجب رشد بازارهای سهام آسیا و کاهش نسبی قیمت نفت شد.
در عین حال، خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه ایران به نقل از یک منبع گزارش داد که متن توافق هنوز نهایی نشده و پیشنویس تفاهمنامه احتمالی در روزهای اخیر دستخوش تغییراتی شده است.
قطر نیز در روزهای اخیر نقش فعالتری در تلاشهای دیپلماتیک ایفا کرده است. خبرگزاری رسمی قطر گزارش داد که ترامپ در تماس تلفنی با امیر این کشور درباره آخرین تحولات مربوط به تلاشها برای پایان دادن به جنگ گفتوگو کرده است.
دوحه در هفته جاری میزبان مقامهای ایرانی بوده است؛ در حالی که کشورهای منطقه برای دستیابی به راهحلی پایدار جهت پایان دادن به درگیریها تلاش میکنند.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که آتشبس شکنندهای که از هشتم آوریل برقرار شده، همچنان پابرجاست؛ هرچند واشنگتن و تهران طی روزهای اخیر یکدیگر را به نقض آن متهم کردهاند.
در همین چارچوب، آمریکا حملاتی را در بندرعباس در جنوب ایران انجام داده و ایران نیز به این حملات پاسخ داده است. کویت اعلام کرده سامانههای پدافندی این کشور به موشکها و پهپادهای ورودی ایران واکنش نشان دادهاند.
رسانه دولتی ایران نیز گزارش داده است که نیروهای ایرانی روز پنجشنبه به سوی چهار کشتی که بدون مجوز قصد عبور از تنگه هرمز را داشتند، آتش گشودهاند.
تلویزیون دولتی ایران روز جمعه اعلام کرد که طی ۲۴ ساعت گذشته، ۲۴ کشتی با هماهنگی سپاه پاسداران و وزارت امور خارجه ایران از تنگه هرمز عبور کردهاند. این رسانه همچنین هشدار داد که کشتیهای متعلق به کشورهای متخاصم با پاسخ شدید نیروهای نظامی ایران مواجه خواهند شد.
در تحولی دیگر، در جبهه لبنان، وزیر فرهنگ این کشور به خبرگزاری فرانسه گفت اسرائیل یک قلعه تاریخی متعلق به قرون وسطی در نزدیکی شهر نبطیه در جنوب لبنان را هدف قرار داده است.
این قلعه که با نام قلعه شقیف نیز شناخته میشود، در دوران اشغال جنوب لبنان توسط اسرائیل بهعنوان پایگاه نظامی مورد استفاده قرار میگرفت.
همزمان، آتشبس میان اسرائیل و حزبالله لبنان که قرار بود از ۱۷ آوریل اجرایی شود، همچنان با نقضهای متقابل مواجه است و هر دو طرف یکدیگر را مسئول ادامه حملات میدانند.
