ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، شی جینپینگ، رئیسجمهور چین و مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز دوشنبه برای شرکت در نشست دو روزه سازمان همکاری شانگهای (SCO) راهی بیشکک، پایتخت قرقیزستان، خواهند شد؛ نشستی که رهبران هند و پاکستان نیز در آن حضور دارند.
حدود ۱۲ مقام ارشد برای شرکت در مراسم بیستوپنجمین سالگرد تأسیس سازمان همکاری شانگهای به پایتخت قرقیزستان میروند. این سازمان روسیه، چین، هند، پاکستان، ایران، چهار کشور آسیای مرکزی و بلاروس را دربرمیگیرد.
پوتین و شی در نشستهای پیشین این سازمان از فرصت برای تشریح دیدگاه خود درباره شکلگیری جهانی چندقطبی و نمایش موضعی متحد در برابر غرب استفاده کردهاند. نشست امسال نیز در شرایطی برگزار میشود که چهار سال و نیم از جنگ روسیه و اوکراین و شش ماه از جنگ میان واشنگتن و تهران میگذرد.
قرار است پوتین، شی، پزشکیان، نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، در نشست عمومی سازمان به ریاست صدر جاباروف، رئیسجمهور قرقیزستان، شرکت کنند.
یوری اوشاکوف، سخنگوی کرملین، با اشاره به برنامه پوتین در حاشیه این نشست اظهار داشت رئیسجمهور روسیه قرار است با پزشکیان، شی و شماری دیگر از رهبران دیدارهای دوجانبه داشته باشد.
روسیه و ایران که هر دو با تحریمهای گسترده بینالمللی روبهرو هستند، در جریان جنگ اوکراین روابط نظامی و اقتصادی خود را تقویت کردهاند. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز به مسکو و پکن درباره ارائه تسلیحات به ایران هشدار داده است.
دیدار پوتین و پزشکیان چند روز پس از سفر کمسابقه جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، به مسکو انجام میشود. رسانههای آمریکایی گمانهزنی کردهاند که رتکلیف ممکن است در جریان این سفر درباره اوکراین و ایران با مقامهای روس گفتوگو کرده باشد.
جنگهای واقعی و تجاری
نشست بیشکک در شرایطی برگزار میشود که برخی اعضای سازمان همکاری شانگهای همزمان با جنگهای اوکراین و ایران، با تنشهای تجاری نیز مواجه هستند؛ از جمله اختلافات تجاری ناشی از تعرفههای آمریکا علیه کالاهای چینی و هندی.
آمریکا در ماه جاری تحریمهای ثانویه علیه شرکای تجاری ایران در بخشهای طلا، فناوری، داراییهای دیجیتال، هوانوردی و حملونقل دریایی اعمال کرده است.
واشنگتن همچنین شرکای ایران را به اعمال تحریمهای بیشتر تهدید کرده است. چین، که از واردکنندگان اصلی نفت ایران به شمار میرود، در واکنش به این اقدامات اعلام کرد که «قاطعانه» از منافع خود دفاع خواهد کرد.
ایران که از زمان انقلاب ۱۹۷۹ با تحریمهای آمریکا مواجه بوده، بارها اعلام کرده است که در برابر فشار اقتصادی تسلیم نخواهد شد. با این حال، پزشکیان با اشاره به شرایط داخلی کشور اذعان کرده است که ایران با «مشکلات اقتصادی» مواجه است.
سازمان همکاری شانگهای از لحاظ تاریخی بر مسائل اقتصادی تمرکز داشته، اما در سالهای اخیر تحت رهبری مسکو و پکن نقش و فعالیت آن گسترش یافته است. این سازمان علاوه بر ۱۰ عضو خود، ۱۵ «شریک گفتوگو» از جمله ترکیه، عربستان سعودی و قطر دارد و افغانستان و مغولستان نیز در جایگاه ناظر قرار دارند.
