محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، روز یکشنبه ۲۰ سپتامبر در نطق پیش از دستور جلسه علنی مجلس، درباره جنگ، مذاکرات با آمریکا، وضعیت تنگه هرمز، تحولات منطقه و آغاز سال تحصیلی جدید در این کشور سخن گفت.
قالیباف با اشاره به ۲۲ سپتامبر ۱۹۸۰، سالروز آغاز جنگ ایران و عراق، این مقطع تاریخی را تجربهای برای حفاظت از استقلال و منافع ملی کشورش توصیف کرد و گفت شرایط دفاعی کشور در مقایسه با چهار دهه پیش تغییر کرده است.
او اظهار داشت در گذشته میدان نبرد عمدتاً به مرزهای جغرافیایی محدود میشد، اما اکنون مفهوم دفاع ابعاد گستردهتر و متفاوتی پیدا کرده است.
رئیس مجلس ایران همچنین مدعی شد مقاومت ایران در شرایط کنونی علاوه بر تأثیر بر امنیت این کشور، در شکلگیری مناسبات جدید منطقهای و بینالمللی نیز نقش خواهد داشت و میتواند پیامدهایی در حوزههای اقتصادی و راهبردی داشته باشد.
قالیباف در ادامه، با اشاره به تحولات هفت ماه گذشته، گفت ایران در برابر حملات نظامی واکنش نشان داده است و در فضای سیاسی و نخبگانی کشور دو رویکرد را مورد انتقاد قرار داد.
به گفته وی، رویکرد اول بر ادامه جنگ تأکید دارد، اما سازوکار مشخصی برای پایان دادن به آن ارائه نمیکند. قالیباف گفت چنین دیدگاهی با کنار گذاشتن تعامل و دیپلماسی میتواند کشور را وارد یک درگیری طولانی و فرسایشی کند.
او در مقابل، از دیدگاهی انتقاد کرد که به گفته وی تواناییهای ایران را کمتر از میزان واقعی ارزیابی میکند و راهحل را در پذیرش شروط طرف مقابل میبیند.
رئیس مجلس ایران در تشریح دیدگاه خود گفت: ما معتقدیم دوگانه جنگ یا مذاکره واقعی نیست بلکه هم باید جنگید و هم مذاکره کرد. باید معقول و مقتدرانه جنگید و در زمان مناسب با اقتدار و عقلانیت مذاکره کرد.
وی افزود: یعنی در لحظه لازم با تمام توان نظامی که داریم دشمن را عقب زده و به او ضرباتی مهلک وارد نماییم، اما در زمانی که پیروزی میدانی قابل توجه به دست آوردهایم و دشمن در ضعف است با ابزار دیپلماسی این امتیازات را تثبیت کنیم تا اینکه با تحمیل شکست به دشمن و همچنین تقویت مولفههای قدرت خود به مرحله بازدارندگی برسیم.
قالیباف: شروط ایران از طریق میانجیها منتقل شده است
رئیس مجلس ایران در بخش دیگری از سخنانش، مواضع تهران در روند دیپلماتیک را روشن، عقلانی و غیرقابل معامله توصیف کرد و گفت پیامها و شروط ایران از طریق میانجیها به طرف مقابل منتقل شده است.
قالیباف گفت: انتقال پیامها و تبیین شروط ما از طریق میانجیها با صراحت به طرف مقابل انجام شده و دشمن به خوبی میداند که مسیر فریب و تحمیل یک طرفه بسته است و تا زمانی که این شروط محقق نشده و حقوق حقه ملت ایران به رسمیت شناخته نشود و تعهدات آمریکاییها اجرا نشود هیچ روزنهای برای بازگشت به شرایط پیشین مذاکره و باز شدن تنگه هرمز وجود نخواهد داشت.
شروط تهران برای مذاکره با آمریکا
یک روز پیش از سخنان قالیباف، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، روز شنبه ۱۹ سپتامبر اعلام کرد تهران هفت شرط را برای آغاز هرگونه مذاکره به دولت آمریکا اطلاع داده است. او همه این هفت شرط را بهطور عمومی تشریح نکرد.
رضایی در گفتوگو با الجزیره از جمله خواستههای ایران را پایان جنگ در همه جبههها، آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران و پایان محاصره دریایی جزایر ایران عنوان کرد. او همچنین گفت رایزنیها از طریق میانجیهای قطری و پاکستانی ادامه دارد و تهران منتظر پاسخ دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، است.
بر اساس گزارش رسانههای ایران، توقف دخالت آمریکا در امور داخلی ایران نیز از دیگر خواستههای تهران عنوان شده است.
این شروط در ادامه رایزنیهایی مطرح شدهاند که هدف آنها، از نگاه تهران، بازگشت آمریکا به تفاهمنامه اسلامآباد است. این تفاهمنامه در ژوئن ۲۰۲۶ میان دو طرف شکل گرفت، اما چند هفته بعد و در پی تشدید حملات متقابل عملاً با اختلال مواجه شد.
