آتشبس میان لبنان و اسرائیل در حالی در همان ساعات نخست توسط تلآویو نقض شد که ایالات متحده تلاشهای خود را برای دستیابی به توافقی با میانجیگری پاکستان جهت پایان دادن به جنگ با ایران تشدید کرده است؛ تهران تأکید دارد که توقف درگیریها در لبنان باید بخشی لاینفک از هرگونه توافق جامع باشد.
توافق آتشبس ۱۰ روزه میان لبنان و اسرائیل وارد فاز اجرایی شده است. همزمان، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد که برای ترتیب دادن اولین دیدار رو در رو میان رهبران دو کشور تلاش میکند. با این حال، ساکنان بیروت با ابراز خوشبینی محتاطانه، بر فقدان اعتماد به اسرائیل تأکید کردند؛ کشوری که به گفته آنها توافق قبلی در سال ۲۰۲۴ را تقریباً بهصورت روزانه نقض کرده است.
ارتش لبنان صبح جمعه اعلام کرد اسرائیل با انجام چندین اقدام تجاوزکارانه، نخستین موارد نقض آتشبس را مرتکب شده است. ارتش با اشاره به این تخلفات، از ساکنان مناطق جنوبی خواست جوانب احتیاط را رعایت کنند.
این آتشبس در شرایطی برقرار میشود که واشنگتن تلاش برای پایان دادن به جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران را افزایش داده است. تهران در مقابل اصرار دارد که آتشبس در لبنان باید بخشی از هرگونه توافق نهایی باشد. با اجرایی شدن رسمی آتشبس، صدای تیراندازی در ضاحیه جنوبی بیروت، پایگاه اصلی حزبالله طنینانداز شد که به نظر میرسید ناشی از شادی خودجوش مردمی باشد، هرچند این موضوع رسماً تأیید نشده است.
جمال شهاب، خانهدار ۶۱ ساله ساکن بیروت، ضمن استقبال از این توافق گفت: «از برقراری آتشبس بسیار خوشحالیم؛ ما از جنگ خستهایم و فقط امنیت و صلح میخواهیم.» در سوی دیگر، طارق بو خلیل، وکیل لبنانی در گفتگو با خبرگزاری فرانسه تأکید کرد: «همه میدانند نتانیاهو قابل اعتماد نیست؛ اما فشارهای ناشی از جنگ با ایران و اشتباهات نتانیاهو و محاسباتی دشمن در جنوب لبنان، آنها را به پذیرش آتشبس مجبور کرد.»
جنگ فعلی خاورمیانه در تاریخ ۲۸ فوریه با حمله آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد و لبنان نیز از دوم مارس، پس از حملات راکتی حزبالله به اسرائیل، به این درگیری کشیده شد. از آن زمان، حملات و تهاجم زمینی اسرائیل به جنوب لبنان بیش از ۲۰۰۰ کشته و بیش از یک میلیون آواره بر جای گذاشته است.
ترامپ در انتظار میزبانی از نتانیاهو و عون در کاخ سفید
رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد توافق برای توقف خصومتها پس از گفتگوهای تلفنی «عالی» با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و جوزف عون، رئیسجمهور لبنان حاصل شده است. ترامپ در پلتفرم تروث سوشال نوشت: این دو رهبر توافق کردند که برای دستیابی به صلح، رسماً از ساعت ۱۷:۰۰ به وقت شرقی (۲۱:۰۰ به وقت گرینویچ) آتشبس ۱۰ روزهای را آغاز کنند. او افزود انتظار دارد نتانیاهو و عون ظرف چهار یا پنج روز آینده به کاخ سفید بروند.
دیدار رو در رو میان سران لبنان و اسرائیل میتواند نقطه عطفی تاریخی برای منطقه باشد. این تحولات در حالی رخ میدهد که وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد در حمله روز پنجشنبه اسرائیل به شهرک غازیه، دستکم ۷ نفر کشته و ۳۳ نفر زخمی شدند.
به گفته ترامپ، حزبالله نیز مشمول این آتشبس است، اما وزارت خارجه آمریکا مدعی شده که طبق این توافق، دولت لبنان متعهد به انحلال این گروه است. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل نیز ضمن استقبال از آتشبس، از «همه بازیگران» (عبارتی که حزبالله را نیز در بر میگیرد) خواست به آن احترام بگذارند. در همین راستا، یکی از نمایندگان حزبالله به خبرگزاری فرانسه گفت که در صورت توقف حملات اسرائیل، این گروه «با احتیاط» به آتشبس پایبند خواهد بود.
ابراهیم الموسوی، از اعضای حزبالله، با قدردانی از فشارهای ایران به نفع لبنان، خاطرنشان کرد: اگر ایران آتشبس را با بستن تنگه هرمز برابر نمیدانست، این آتشبس اتفاق نمیافتاد.
از سوی دیگر، نتانیاهو ضمن تأیید موافقت با آتشبس، تصریح کرد که اسرائیل یک «منطقه امنیتی» به عمق ۱۰ کیلومتر را در امتداد مرزهای جنوب لبنان حفظ خواهد کرد. وی دو شرط اصلی تلآویو برای این دوره را خلع سلاح حزبالله و دستیابی به توافق صلح پایدار «مبتنی بر قدرت» اعلام کرد.
«توافق با ایران بسیار نزدیک است»
نواف سلام، نخستوزیر لبنان، ضمن استقبال از بیانیه ترامپ، آتشبس را «خواسته اصلی لبنان از نخستین روز جنگ» خواند. پیش از آغاز رسمی توافق، دفتر ریاستجمهوری لبنان از تلاشهای ترامپ قدردانی کرد، اما یک منبع رسمی به خبرگزاری فرانسه گفت که جوزف عون درخواست ترامپ برای گفتگوی تلفنی مستقیم با نتانیاهو را رد کرده است.
ترامپ هنگام ورود به لاسوگاس برای سخنرانی، در پلتفرم تروث سوشال نوشت: امیدوارم حزبالله در این بازه زمانی مهم، رفتار مناسبی داشته باشد؛ اگر چنین کنند، لحظهای بزرگ برای آنها خواهد بود. کشتار باید تمام شود و صلح برقرار گردد.
این توافق پس از دیدار بیسابقه سفرای لبنان و اسرائیل در واشنگتن (نخستین دیدار از این نوع از سال ۱۹۹۳) حاصل شد. این آتشبس میتواند محرکی برای پایان جنگ با ایران باشد؛ کما اینکه ترامپ تأکید کرد واشنگتن پس از شش هفته نبرد، به توافق صلح با تهران «بسیار نزدیک» است و احتمال دارد برای امضای آن به پاکستان سفر کند.
