محمد فیصل بن ابو صعیب خان، مدیرکل مرکز گردشگری اسلامی مالزی، با اشاره به تجربه ترکیه در مدیریت میراث تاریخی و توسعه گردشگری ترانزیتی گفت مالزی می‌تواند از الگوی ترکیه در تلفیق گردشگری با حفاظت و بهره‌برداری اقتصادی از اماکن تاریخی استفاده کند.
وی در گفت‌وگو با خبرگزاری آنادولو اظهار داشت: ترکیه در مدیریت میراث تاریخی تجربه دارد. شیوه‌ای که از بناهای تاریخی درآمدزایی می‌کنید و در عین حال منابع مالی لازم برای بهسازی، نگهداری و مدیریت آنها را تأمین می‌کنید، بسیار مهم است، زیرا حفاظت از این آثار بسیار پرهزینه است.
فیصل افزود: ما می‌توانیم از شیوه کسب‌وکار شما و در عین حال از نحوه حفاظت از برخی بناها و تبدیل آنها به جاذبه‌های گردشگری مناسب، درس بگیریم.
ترکیه و مالزی در حال تلاش برای توسعه بیشتر صنایع گردشگری خود و بهره‌گیری از بازار رو به رشد جهانی سفر مسلمانان هستند.
براساس داده‌های مؤسسه آمار ترکیه، درآمد گردشگری ترکیه در سال ۲۰۲۵ با افزایش ۶.۸ درصدی نسبت به سال قبل به ۶۵.۲۳ میلیارد دلار رسید. همچنین موزه‌ها و محوطه‌های باستان‌شناسی ترکیه در این سال نزدیک به ۶۵.۹ میلیون بازدید ثبت کردند که ۶.۸ درصد بیشتر از سال پیش بود.
براساس اعلام گردشگری مالزی، این کشور نیز در سال ۲۰۲۵ میزبان ۴۲.۲ میلیون گردشگر بین‌المللی بود؛ در حالی که شمار بازدیدکنندگان خارجی در سال قبل ۳۸ میلیون نفر اعلام شده بود. مالزی در چارچوب کمپین «بازدید از مالزی ۲۰۲۶» در پی گسترش بیشتر صنعت گردشگری است.
فیصل با اشاره به تجربه شخصی خود از گردشگری ترانزیتی در استانبول گفت مالزی می‌تواند مدل ترکیه در این زمینه را نیز مورد توجه قرار دهد.
وی توضیح داد که در جریان سفر به کازان روسیه، هنگام توقف حدود هشت‌ساعته در استانبول، او و یکی از همکارانش از سوی ترکیش ایرلاینز برای شرکت در یک تور شهری دعوت شدند.
فیصل گفت: آنها ما را از فرودگاه به شهر بردند، سپس با یک قایق تفریحی برای تماشای بناهای تاریخی در امتداد تنگه بسفر که نام رسمی آن تنگه استانبول است، بردند و درباره هر ساختمان و بخش تاریخی شاخ طلایی نیز توضیح مختصری ارائه کردند.
به گفته وی، این برنامه همچنین شامل صرف یک وعده غذا بود و مسافران پس از آن برای ادامه سفر خود به فرودگاه بازگشتند.
فیصل افزود: این پیشنهاد بسیار خوبی بود، زیرا یک هدیه کوچک و ساده به ما دادند که باعث شد بخواهیم دوباره بازگردیم.
وی ادامه داد: شیوه‌ای که این سفر را طراحی کرده بودند مانند ارائه یک پیش‌نمایش بود؛ یک پیش‌نمایش بسیار خوب که باعث می‌شد دوباره بیاییم، در استانبول اقامت کنیم و بیشتر از آن لذت ببریم.
مدیرکل مرکز گردشگری اسلامی مالزی گفت مایل است کشورش نیز مدلی مشابه برای مسافرانی ایجاد کند که برای مدت طولانی در فرودگاه بین‌المللی کوالالامپور در حال ترانزیت هستند.
وی با اشاره به ترمینال‌های یک و دو فرودگاه بین‌المللی کوالالامپور گفت: آرزو دارم بتوانیم همین کار را برای گردشگرانی که از طریق ترمینال یک یا ترمینال دو ترانزیت می‌کنند، انجام دهیم؛ آنها را به کوالالامپور ببریم، اجازه دهیم از شهر لذت ببرند و سپس دوباره بازگردند.
فیصل افزود: این موضوعی جالب است که می‌توانیم از ترکیه یاد بگیریم.
وی در عین حال تأکید کرد که همکاری میان دو کشور تنها به استفاده مالزی از تجربه ترکیه محدود نخواهد شد و کوالالامپور نیز به‌ویژه در زمینه تدوین استانداردهای ساختاریافته برای گردشگری مسلمان‌پسند، تجربه‌هایی برای به اشتراک گذاشتن دارد.
فیصل گفت: ما می‌توانیم از آنجا یاد بگیریم، اما همان‌طور که گفتم، ما نیز می‌توانیم چیزهایی به اشتراک بگذاریم. این همکاری می‌تواند دوجانبه و در هر دو جهت باشد.
مرکز گردشگری اسلامی مالزی، زیرمجموعه وزارت گردشگری، هنر و فرهنگ این کشور، در زمینه تدوین استانداردها، پژوهش، آموزش و برنامه‌های ظرفیت‌سازی برای گردشگری و مهمان‌نوازی مسلمان‌پسند فعالیت می‌کند.
فیصل درباره فعالیت‌های این مرکز گفت: تمرکز ما بر گردشگری و مهمان‌نوازی مسلمان‌پسند است. ما استانداردها را تدوین می‌کنیم و همچنین در زمینه ظرفیت‌سازی، آموزش و پژوهش فعالیت داریم.
یکی از طرح‌های اصلی این مرکز، برنامه تضمین و به‌رسمیت‌شناسی گردشگری و مهمان‌نوازی مسلمان‌پسند است که کسب‌وکارهای گردشگری دارای الزامات مشخص برای ارائه خدمات به مسافران مسلمان را به رسمیت می‌شناسد.
در حال حاضر بیش از ۵۰۰ کسب‌وکار و ارائه‌دهنده خدمات در مالزی به‌عنوان مسلمان‌پسند ثبت شده‌اند که ۷۳ هتل، ۳۹ آژانس مسافرتی، ۱۱ مرکز اسپا و ۳۹۰ راهنمای گردشگری را شامل می‌شود.
فیصل گفت تجربه مالزی در زمینه چنین استانداردهایی می‌تواند مکمل زیرساخت گردشگری تثبیت‌شده ترکیه باشد.
وی افزود: ما برنامه تضمین مسلمان‌پسند را داریم؛ بنابراین افرادی که به ترکیه سفر می‌کنند می‌توانند هتل قابل اعتمادی را پیدا کنند که مسلمان‌پسند باشد.
ترکیه در حال حاضر از بازار قابل توجهی در حوزه گردشگری مسلمان‌پسند برخوردار است که میراث فرهنگی اسلامی، دسترسی گسترده به غذای حلال، مساجد و اقامتگاه‌های متناسب با نیاز مسافران مسلمان از آن حمایت می‌کند.
فیصل در این باره گفت: ترکیه از تاریخ بسیار غنی مسلمانان و اسلام برخوردار است؛ بنابراین برای ترکیه بسیار آسان خواهد بود که وارد این برنامه شود و هم‌زمان به بازار مسلمان‌پسند دسترسی پیدا کند.
براساس داده‌های مرکز گردشگری اسلامی مالزی، این کشور در سال ۲۰۲۵ میزبان ۹.۷ میلیون گردشگر مسلمان بود و هدف‌گذاری کرده است این رقم را تا سال ۲۰۳۰ به ۱۵.۲ میلیون نفر افزایش دهد.
چارچوب به‌رسمیت‌شناسی گردشگری مسلمان‌پسند مالزی در حال گسترش در سطح بین‌المللی است و این مرکز در بازارهایی از جمله روسیه، تایوان، اندونزی، کره جنوبی و برزیل در حال توسعه همکاری است.
فیصل گفت استانداردهای مسلمان‌پسند به‌ویژه در کشورهای با اکثریت غیرمسلمان اهمیت دارد، زیرا مسافران در این کشورها ممکن است برای شناسایی هتل‌ها، رستوران‌ها و دیگر خدمات مناسب با دشواری بیشتری روبه‌رو شوند.
وی گفت: در کشورهای غیرمسلمان، ما با نهادهای صدور گواهی حلال همکاری می‌کنیم. محصول فعلی آنها گواهی حلال است، بنابراین ما محصول دیگری را نیز اضافه می‌کنیم که همان به‌رسمیت‌شناسی تضمین مسلمان‌پسند است.
فیصل افزود: آنها می‌توانند مجموعه متنوعی از هتل‌ها و رستوران‌های حلال ارائه دهند. به جای عرضه تنها یک محصول، می‌توانند تضمین مسلمان‌پسند را نیز به هتل‌ها اضافه کنند.
وی ادامه داد: گردشگرانی که به این کشورهای غیرمسلمان سفر می‌کنند می‌توانند آسوده‌خاطر باشند، زیرا می‌دانند محصولات مشخصی در دسترس آنها قرار دارد. ما به آنها اطمینان می‌دهیم و در عین حال محصولات مورد نیازشان را فراهم می‌کنیم و نیازهای آنها را برآورده می‌سازیم.
فیصل همچنین گفت همکاری نزدیک‌تر میان ترکیه و مالزی می‌تواند مسافران را به ترکیب این دو مقصد در برنامه سفر خود تشویق کند و مانع از آن شود که دو کشور صرفاً به‌عنوان رقیب در بازار گردشگری مسلمانان دیده شوند.
وی گفت: این می‌تواند در هر دو جهت باشد. برخی افراد می‌توانند ابتدا به ترکیه بیایند و سپس به مالزی سفر کنند، یا کسی که از مالزی سفر می‌کند، پیش از رفتن به کشور سومی در ترکیه توقف داشته باشد.
فیصل افزود: ما همچنین با یکدیگر سهیم می‌شویم و با هم رشد می‌کنیم، زیرا بازار یکی است. به جای رقابت بر سر بازار، می‌توانیم با هم رشد کنیم.
