ترکیه، عربستان سعودی، مصر و پنج کشور دیگر هشدار دادند که اقدامات اسرائیل در اماکن مقدس اسلامی و کرانه باختری اشغالی، به تنشها دامن زده و هرگونه فرصت دستیابی به صلح را تهدید میکند.
وزیران امور خارجه ترکیه و هفت کشور دیگر با اکثریت مسلمان، «نقضهای مکرر اسرائیل» علیه وضعیت تاریخی و حقوقی اماکن مقدس اسلامی و مسیحی در قدس را بهشدت محکوم کردند. این وزیران نگرانی عمیق خود را نسبت به وضعیت مسجدالاقصی و حرم شریف ابراز داشتند.
دیپلماتهای ارشد ترکیه، مصر، اندونزی، اردن، پاکستان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی روز پنجشنبه در بیانیهای مشترک، یورشهای مکرر شهرکنشینان و مقامهای اسرائیلی به محوطه مسجدالاقصی تحت حمایت پلیس و همچنین برافراشتن پرچمهای اسرائیل در صحنهای آن را محکوم کردند. آنان این اقدامات را «نقض فاحش» حقوق بینالملل و حقوق بشردوستانه توصیف و تأکید کردند که این حرکات، تحریک غیرقابلقبول مسلمانان سراسر جهان است.
وزیران امور خارجه تصریح کردند که چنین اقداماتی حرمت قدس را زیر پا گذاشته و تلاشها برای حفظ آرامش در یکی از حساسترین نقاط دینی و سیاسی جهان را تضعیف میکند.
تأکید بر ثبات وضعیت مسجدالاقصی
در این بیانیه، بار دیگر بر مخالفت صریح با هرگونه تلاش برای دگرگونی در «وضعیت موجود» تاریخی و حقوقیِ اماکن مقدسه اسلامی و مسیحی در قدس تأکید شده است. وزیران حاضر در این نشست تصریح کردند که تمامی محوطه مسجدالاقصی با وسعت ۱۴۴ دونم (حدود ۱۴.۵ هکتار)، مکانی است که منحصراً به نیایش و عبادت مسلمانان اختصاص دارد.
آنان همچنین بر نقش ویژه قیمومت هاشمی اردن تأکید کرده و اعلام داشتند که «اداره اوقاف قدس و امور مسجدالاقصی» وابسته به وزارت اوقاف اردن، تنها مرجع قانونی برای مدیریت این مکان و نظارت بر ورود به آن است. این کشورها همچنین هرگونه تلاش اسرائیل برای اعمال حاکمیت بر اراضی اشغالی فلسطین، از جمله قدس شرقی را رد کردند.
انتقاد تند از شهرکسازی و خشونتها
وزیران امور خارجه در بخش دیگری از بیانیه، تصویب ساخت بیش از ۳۰ شهرک جدید توسط اسرائیل را محکوم کردند. آنان این اقدام را نقض جدی حقوق بینالملل، قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل و نظر مشورتی سال ۲۰۲۴ دیوان بینالمللی دادگستری دانستند.
در این بیانیه هشدار داده شده است که گسترش شهرکسازیها و افزایش خشونت شهرکنشینان در کرانه باختری اشغالی، بهویژه حملات هدفمند به مدارس و کودکان فلسطینی، بهطور مستقیم بقا و امکان تشکیل دولت آتی فلسطین را از بین میبرد.
این کشورها خواستار پاسخگویی در قبال حملات شهرکنشینان شدند و هرگونه تلاش برای الحاق اراضی اشغالی یا کوچاندن اجباری فلسطینیان را رد کردند. به گفته آنان، این اقدامات حملهای عامدانه به «راهحل دو کشوری» است که با تشدید تنشها و تضعیف تلاشهای دیپلماتیک، ثبات منطقه را به خطر میاندازد.
فراخوان برای اقدام بینالمللی
وزیران امور خارجه از جامعه جهانی خواستند تا برای توقف نقضهای اسرائیل و عمل به مسئولیتهای حقوقی و اخلاقی خود، «گامهایی روشن و قاطع» بردارد. آنان بر ضرورت تلاشهای تازه برای دستیابی به یک راهحل سیاسی جامع تأکید کردند؛ راهکاری که بر پایه تشکیل کشور مستقل فلسطین در مرزهای چهارم ژوئن ۱۹۶۷ به پایتختی قدس شرقی بنا شده باشد.
این گروه در پایان بر حمایت تزلزلناپذیر خود از حق تعیین سرنوشت فلسطینیان تأکید کرده و هشدار دادند که ادامه بیعملیِ جهانی، بیثباتی را در سراسر منطقه عمیقتر خواهد کرد.
