ارتش اسرائیل تنها ظرف ۱۰ دقیقه، یکی از مرگبارترین کشتارهای جمعی در لبنان را از زمان پایان جنگ داخلی ۱۹۹۰ رقم زد؛ جنایتی که با برانگیختن خشم جهانی، واشینگتن را برای میانجیگری و برقراری آتشبس تحت فشار شدید قرار داد.
در همین راستا، یک مقام وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرد مقامات اسرائیل و لبنان هفته آینده در واشینگتن به گفتگو خواهند نشست. این در حالی است که نگرانیها از فروپاشی آتشبس شکننده میان آمریکا و ایران، در پی تداوم خشونتهای اسرائیل در خاک لبنان، به شدت افزایش یافته است. سنگینترین بمباران لبنان از زمان ورود حزبالله به منازعه در اوایل مارس، تنها در روز چهارشنبه بیش از ۳۰۰ کشته بر جای گذاشت. این حملات مرگبار که کمتر از ۴۸ ساعت پس از اجرایی شدن توافق آتشبس میان واشینگتن و تهران صورت گرفت، پایداری این توافق را به شدت متزلزل کرده است.
این مقام آمریکایی روز پنجشنبه اظهار داشت: تأیید میکنیم که وزارت امور خارجه هفته آینده میزبان نشستی برای بررسی روند مذاکرات جاری آتشبس میان اسرائیل و لبنان خواهد بود. این سخنان، اظهارات پیشین یک منبع آگاه درباره تلاشهای دیپلماتیک واشینگتن را رسماً تأیید کرد. پیش از این، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به وزرای خود دستور داده بود ضمن تلاش برای برقراری گفتوگوهای مستقیم با لبنان، فشارها را برای خلع سلاح حزبالله تشدید کنند.
در مقابل، یک مقام دولت لبنان در واکنش به مواضع نتانیاهو به خبرگزاری فرانسه (AFP) گفت که بیروت، بهویژه پس از حملات خونین اخیر، تنها در صورت برقراری آتشبس حاضر به مذاکره با اسرائیل است. این مقام آگاه که خواست نامش فاش نشود، تأکید کرد: موضع لبنان روشن است؛ پیش از آغاز هرگونه مذاکره، باید آتشبس برقرار شود. با این حال، هنوز هیچیک از طرفین (اسرائیل یا لبنان) برگزاری قطعی نشست هفته آینده در آمریکا را رسماً تأیید نکردهاند.
تنش در جبهههای نبرد
مقامات لبنانی اعلام کردند در بمبارانهای روز چهارشنبه دستکم ۳۰۳ نفر کشته و ۱۱۵۰ نفر زخمی شدهاند. همزمان، حزبالله از درگیری تنبهتن با نیروهای زمینی اسرائیل در جنوب لبنان خبر داد. ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، روز پنجشنبه در بازدید از نیروهای زمینی داخل خاک لبنان مدعی شد حزبالله در حملات هوایی اخیر «ضربهای سنگین» دریافت کرده است.
طبق بیانیه دفتر نخستوزیری اسرائیل، دستور نتانیاهو برای مذاکره مستقیم با دولت لبنان بر «خلع سلاح حزبالله و برقراری صلح» متمرکز است، اما وی هیچ اشارهای به توقف یا کاهش حملات هوایی نکرد. در واکنش، یکی از نمایندگان حزبالله در پارلمان لبنان مجدداً بر مخالفت صریح این گروه با هرگونه مذاکره مستقیم میان بیروت و تلآویو تأکید کرد.
هشدارها و واکنشهای بینالمللی
همزمان با سخنان نتانیاهو، ارتش اسرائیل ضربالاجل جدیدی برای تخلیه حومه جنوبی بیروت صادر کرد و مدعی هدف قرار دادن سکوهای پرتاب موشک حزبالله شد. در جبهه دیپلماتیک، پایتختهای اسلامآباد، بروکسل، مسکو و آنکارا خواستار تعمیم آتشبس ایران و آمریکا به خاک لبنان شدند. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، ضمن ابراز نگرانی ویژه از وضعیت جنوب لبنان، هشدار داد: شدت حملات اسرائیل میتواند کل روند صلح را با شکست مواجه کند؛ نباید اجازه داد چنین اتفاقی رخ دهد.
در تهران، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، لبنان را «بخشی جداییناپذیر از توافق آتشبس» خواند و مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، تصریح کرد که حملات اسرائیل، گفتگوهای برنامهریزیشده با فرستادگان آمریکا در پاکستان را «بیمعنا» کرده است. مجتبی خامنهای، رهبر جدید ایران نیز در پیامی مکتوب تأکید کرد که ایران خواهان جنگ با آمریکا و اسرائیل نیست، اما از حقوق ملی خود دفاع خواهد کرد.
روایتهای میدانی از ویرانی
در حالی که حزبالله روز پنجشنبه در پاسخ به نقض آتشبس توسط اسرائیل، مواضع این دولت را هدف حملات راکتی قرار داد، واشینگتن و تلآویو همچنان اصرار دارند که درگیریهای لبنان شامل توافق آتشبس اخیر نمیشود. نتانیاهو در پیامی اعلام کرد: ما با قدرت و قاطعیت به درهم کوبیدن حزبالله ادامه میدهیم.
این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با اعلام آتشبس دو هفتهای میان واشینگتن و تهران، مدعی پیروزی در جنگ خاورمیانه شده و از «کاهش دامنه حملات اسرائیل» سخن گفته است. اما شواهد میدانی در بیروت تصویر دیگری را نشان میدهد. پیکر بسیاری از جانباختگان همچنان زیر آوار است. طاها قرقماز، شهروند لبنانی، به خبرگزاری فرانسه گفت: تیمهای امداد شبانهروزی در حال آواربرداری هستند اما هنوز خبری از خواهرزادهام نیست. دوست او، خالد سلام، با نشان دادن کتابها و جزوههای درسی نیمسوخته میان ویرانهها فریاد زد: اینجا حزبالله کجاست؟ در این محله مسکونی هیچ خبری از حزبالله نیست!
مذاکرات پرمخاطره در پاکستان
در صورت برگزاری نشست پاکستان، «تنگه هرمز» همچنان پیچیدهترین گره مذاکرات خواهد بود؛ آبراهی که مبدأ عبور ۲۰ درصد نفت جهان است. ایران روز پنجشنبه با اشاره به خطر مینهای دریایی، مسیرهای جایگزینی را برای تردد شناورها اعلام کرد. بر اساس دادههای پایگاه «مارینترافیک»، نفتکش «اماسسی» (MSC) با پرچم گابن، به عنوان نخستین تانکر غیرایرانی پس از اعلام آتشبس، روز پنجشنبه موفق به عبور از این تنگه شد.
